Het pact der zondaars

Even oefenen: sta-bi-li-teits-pact. Het ligt nog steeds ergens op een stapel in Brussel in een kast die vier jaar niet open is geweest. Tijd om het stof van de kaft te blazen en te kijken wat er ook al weer in stond.

In 1997 spraken de landen die samen de euro zouden invoeren af om te streven naar begrotingsevenwicht en naar begrotingstekorten die nooit meer de 3 procent van het bruto binnenlands product zouden overschrijden. Als een euro-land dat wel zou overkomen, wachtte een forse boete, die uiteindelijk oploopt tot 0,5 procent van het bbp.

Zo kon de begrotingsdiscipline binnen het eurogebied worden gewaarborgd. Voor de Nederlandse en Duitse bevolking speelde het pact een voorname rol: het wantrouwen tegen vooral Italië was groot aan de vooravond van het besluit of de euro er inderdaad zou komen, en welke landen er mee mochten doen.

De opleving van de Europese economie zorgde er vervolgens voor dat het pact in de kast verdween. De meest recente versies van de door de eurolanden ingediende `stabiliteitsprogramma's' beloven een gemiddeld begrotingstekort van 0,7 procent dit jaar, en nog maar 0,4 procent in 2002.

Tot zover dromenland. De euro-economie verslechtert dit jaar zienderogen en de beloofde begrotingsdiscipline smelt snel weg. De Italaanse centrale bankier Antonio Fazio waarschuwde deze week dat het Italiaanse tekort kan oplopen tot 1,8 procent dit jaar. Daar komen de effecten van de belastingverlagingen die de regering-Berlusconi wil doorvoeren nog bij.

Dat de rest van euroland alarm slaat is onwaarschijnlijk. Volgens de zakenbank Credit Suisse First Boston kan het Duitse begrotingstekort dit jaar oplopen naar 2 procent, en het Franse naar 1,6 procent. Volgend jaar wordt het, zelfs bij een scenario van aantrekkende economische groei, erger: zowel in Duitsland als Frankrijk zijn er dan verkiezingen.

Daarmee lonkt het scenario waarmee doemdenkers destijds al rekening hielden: als een aantal machtige eurolanden tegelijkertijd in de begrotingsproblemen komt, dan wordt het politiek onhaalbaar om het stabiliteitspact en zijn sancties daadwerkelijk uit te voeren.

Zo ver is het natuurlijk nog niet, maar zou het niet aardig zijn als minister Zalm (Financiën), destijds de grootste scepticus over Italië, aan de bel trok? Ze zien hem aankomen. Nederland heeft met ruim 5 procent de hoogste inflatie van alle eurolanden. En ook in Brussel geldt: hij die zonder zonden is, werpe de eerste steen.