Caine is muzikant met eigen visie

Voor alles is Uri Caine een jazzmuzikant. Een compositie is voor hem bovenal een vehikel voor een eigen visie en commentaar. En of het daarbij gaat om een jazz-standard of een klassiek stuk maakt hem niet zoveel uit, op alles wordt het Uri Caine-stempel gedrukt. Van de puristen, die hem al jaren uitmaken voor heiligschenner, trekt hij zich weinig aan. Het Holland Festival gaf hem de kans drie avonden achter elkaar zijn eigenzinnige exegese van de klassieken te presenteren. Maandagavond zette hij al Bachs Goldbergvariaties stilistisch op z'n kop en vanavond geeft hij een eigentijdse, met klezmer doorspekte, versie van Gustav Mahlers liederen ten beste. Gisteravond was het de beurt aan Robert Schumann.

Van de oorspronkelijke romantische liederencyclus Dichterliebe is in Caine's Love Fugue weinig overgebleven. Hij versneed de zestien liederen met fragmenten van Schumanns Piano Kwartet opus 47 en verving de teksten van Heinrich Heine met die van moderne dichters, onder wie zijn eigen moeder Shulamith Wechter Caine. Ook de muzikale omlijsting van de zang is allerminst authentiek; gospel, blues, jazz en funk zetten de toon.

Het leek Caine in Love Fugue vooral te gaan om het maximaliseren van het stilistische contrast tussen het puur klassiek uitgevoerde Piano Kwartet en het stevig bewerkte Dichterliebe. De tegenstellingen werden nog eens versterkt doordat het kwartet aan de rechterzijde van het podium werd uitgevoerd door strijktrio en piano, en de liederen op de linkerhelft werden gespeeld door twee zangers, een gitarist, Caine zelf op piano en zijn moeder als tekstlezer. Doordat de twee smaken niet systematisch om en om werden gepresenteerd, werd verkomen dat de opzet al te geforceerd overkwam. Maar de stilistische veelkleurigheid was misschien iets te veel gevraagd van de zangers. Mark Ledford kan bijvoorbeeld heel soulvol jubelen en ook aardig scatten, maar is geen Bobby McFerrin als het aankomt op human beatbox.

Een stuk overtuigender was Caine's interpretatie van de eigen, Amerikaanse muziekgeschiedenis. In The sidewalks of New York voerde hij de luisteraar terug naar het laatnegentiende-eeuwse Tin Pan Alley, een steegje nabij Broadway waar alle arrangeurs en muziekuitgeverijen van naam huisden. Het ensemble slaagde er wonderlijk goed in om zonder theatrale hulpstukken een levendige soundtrack van de geschiedenis neer te zetten. Vooral de verbindingsstukken van dj Olive maakten van de serie liedjes een waar hoorspel, waarbij de luisteraar langs kroegen, havenkades en kinderrijke binnenplaatsen werd gevoerd. De songs zelf varieerden van Irvin Berlins succesnummers en toentertijd populaire deuntjes vol raciale stereotypen tot jiddische liederen en smeulende blues.

Concert: Uri Caine. Gehoord: 26/6, Paradiso, Amsterdam. Caine speelt op 27/6 liederen van Gustav Mahler in het Concertgebouw, Amsterdam.