`Het gaat niet alleen om Miloševic'

Belgrado wil de economie opbouwen, maar de meeste tijd gaat op aan andere zaken. En de bevolking raakt allengs meer teleurgesteld. Een gesprek met de Joegoslavische minister van Buitenlandse Zaken, Goran Svilanovic.

Tegenover het ministerie van Buitenlandse Zaken in Belgrado ligt het symbool van het oude Joegoslavië: het door de NAVO gebombardeerde militaire hoofdkwartier. Vloeren hangen in het luchtledige, elektriciteitsdraden bewegen in de wind. Verderop, op het bordes van het stadhuis, staat even het symbool van het nieuwe Joegoslavië: het nationale waterpoloteam dat dit weekeinde Europees kampioen werd. En Europa, dáár wil Joegoslavië bij horen.

Minister van Buitenlandse Zaken Goran Svilanovic, een jonge man in een groene leren fauteuil, is `moe'. Er gebeurt heel veel. Eerst trok de Joegoslavische regering een uitleveringswet in, omdat die in het parlement dreigde te stranden. Daarna namen de Servische ministers tegen de zin van hun Montenegrijnse collega's een decreet aan dat de uitlevering van oorlogsmisdadigers aan het Joegoslavië-tribunaal mogelijk maakt. De grote donorconferentie, vrijdag in Brussel, was een belangrijke reden. De VS willen `daden' zien alvorens geld te geven. De Montenegrijnse ministers stappen mogelijk deze week uit de regering. En de advocaten van Slobodan Miloševic tekenden gisteren beroep aan tegen het decreet.

Wanneer wordt Miloševic overgedragen aan het Joegoslavië-tribunaal?

,,Ik doe geen voorspellingen, maar ik ben sceptisch over een snelle uitlevering. U vraagt wannéér hij wordt uitgeleverd. Een Servische journalist vroeg vanochtend òf hij wordt uitgeleverd. De beslissing om een decreet uit te vaardigen wordt niet breed gedragen. Ik ben niet eens zeker of Miloševic de eerste is om [aan het tribunaal] over te dragen. Hij was president; hij is een speciaal geval. Een groot deel van de bevolking heeft hem lang gesteund. Zelfs bij de laatste verkiezingen kreeg hij nog twee miljoen stemmen. De wereld kijkt alleen naar Miloševic. Maar het gaat niet alleen om hem. Het gaat ook om andere Joegoslavische burgers. En de vraag is: hoe lang gaat dit duren? Moeten gewone mensen die hebben gediend in het leger, de komende drie, vijf of tien jaar bang zijn te worden aangeklaagd door het tribunaal? Het tribunaal moet een limiet stellen. Anders blijft het voor onrust zorgen.''

Bent u in de positie om met het tribunaal te onderhandelen?

,,Nee, wij zijn niet in de positie om met het tribunaal te onderhandelen.'' [Vervolg JOEGOSLAVIË: pagina 5]

JOEGOSLAVIË

Joegoslavië is na breuk 'een leeg gat in Europa'

[Vervolg van pagina 1]

Zullen de Amerikanen, op basis van het decreet, afreizen naar de donorconferentie?

,,Ik heb nog geen contact met hen gehad. Maar ik denk niet dat het decreet voldoende zal zijn. We hebben tijdens ons bezoek aan Washington begin mei een duidelijke boodschap te horen gekregen. Het gaat om de uitvoering ervan.''

U lijkt er nogal gelaten onder.

,,Natuurlijk geef ik om de Amerikaanse deelname aan de donorconferentie! Er staat veel op het spel. Andere landen laten hun komst afhangen van de Amerikaanse beslissing. Trouwens, het gaat niet alleen om het geld. De Amerikaanse aanwezigheid is een politiek signaal: Joegoslavië doet weer mee.''

Waarom hebt u uw toevlucht genomen tot het ondemocratische middel van het decreet?

,,Dat hebben de Montenegrijnen op hun geweten. Wij wilden het parlement niet aan de kant schuiven. Wij wilden een wet opstellen. Waarmee eindigen we? Met een decreet! Toen wij lid werden van de Verenigde Naties, beseften we te moeten voldoen aan de VN-resoluties. Maar we hadden een juridisch raamwerk nodig om tot uitlevering van onderdanen te kunnen overgaan. Toen we in het parlement op een nee dreigden te stuiten, zijn we overgestapt op een decreet. Want waar willen we naar toe in dit land? Gaan we terug naar de dagen van voor 5 oktober [de datum van Miloševic val, red.]? Of gaan we vooruit, richting Europa? Het antwoord is duidelijk.''

Hoe ziet de toekomst van Joegoslavië, na de aanvaring met de Montenegrijnen, eruit?

,,Maar nemen de Montenegrijnse SNP-ministers ontslag, dan komen er wellicht nieuwe verkiezingen. Ik ben daar sceptisch over. [De naar onafhankelijkheid strevende Montenegrijnse president] Djukanovic zal ze boycotten. En wat mij betreft, komen er geen nieuwe verkiezingen zonder de volledige deelname van de Montenegrijnen.''

Waarom laat Servië de Montenegrijnen niet gewoon gaan?

,,Dat betekent het einde van Joegoslavië. Wij hebben de Servische kiezers beloofd ons bezig te houden met de opbouw van de staat, met de bestrijding van misdaad en corruptie, met de reconstructie van de economie. Dat is onze agenda. Helaas gaat negentig procent van onze tijd op aan andere zaken: aan de relatie met Montenegro, met Kosovo, aan de strijd tegen Albanese rebellen in het zuiden van Servië, aan het oorlogstribunaal. Ondertussen raakt de bevolking teleurgesteld. Ze ziet geen verbeteringen, ze ziet geen toekomst.Met het vertrek van Montenegro uit de Joegoslavische federatie zouden we wéér niet toekomen aan onze agenda. Dan bekvechten we de komende jaren alleen maar over nieuwe grenzen, in Kosovo, in Bosnië, in Macedonië. En wij? Wij blijven een zwart, leeg gat in Europa.''