`Andere regels bij rampen'

De commissarissen van de koningin willen meer bevoegdheden in de strijd tegen rampen en zware ongevallen. Ze pleiten voor wetswijzigingen die hun meer macht geven over gemeenten en hulpdiensten. Gisteren kwam een aantal commissarissen bijeen voor een laatste bespreking van hun voorstellen, waarover ze continu overleg hebben gevoerd met staatssecretaris De Vries (Rampenbestrijding).

,,We moeten een schoonmaak houden in de regelgeving'', verklaart de Friese commissaris van de koningin Ed Nijpels. Anderhalf jaar geleden, nog vóór de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand in Volendam, begon hij met drie collega's aan voorstellen die helderheid moeten brengen in wat wel en niet van commissarissen van de koningin kan worden verwacht. Nijpels: ,,Neem onze positie in de Politiewet. Daarin staat dat de commissaris wordt geacht enig toezicht te houden, zonder dat hij wettelijke bevoegdheden heeft. Hetzelfde geldt voor de brandweer en geneeskundige diensten. Dat moet veranderen. Wij willen een wettelijke informatieplicht, een vertegenwoordiger in het bestuur en een recht op agendering.''

Vooral ten aanzien van de bestrijding van rampen bestaat onduidelijkheid over de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de betrokken bestuurders. De commissarissen trekken op dit terrein het initiatief naar zich toe.

Om te beginnen willen ze gemeenten kunnen verplichten rampenoefeningen te houden en voor reeds bekende risico's een rampenbestrijdingsplan op te stellen. Hierbij gaat o.a. om lpg-stations, vrachtwagens met gevaarlijke stoffen en chemische bedrijven. Nijpels: ,,De gemeenten moeten worden verplicht bestrijdingsplannen periodiek te actualiseren. Nu bestaat zo'n verplichting nog niet.''

Onder de huidige wetgeving bepaalt de burgemeester of bestrijdingsplannen worden opgesteld. Dat heeft ertoe geleid dat in veel gemeenten zelfs voor veel voorkomende risico's geen plannen zijn gemaakt, bleek twee weken geleden uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer.

De controle op de bestrijdingsplannen en op meer algemene rampenplannen zou moeten gebeuren door de commissaris van de koningin, en niet door het college van Gedeputeerde Staten, vindt Nijpels. ,,Je moet óf overal voor Gedeputeerde Staten kiezen óf overal voor de commissaris van de koningin. Nu ligt de verantwoordelijkheid te gespreid.''

De toetsingscriteria voor de controle van de diverse plannen zou moeten worden vastgelegd in een algemene maatregel van bestuur. Nijpels: ,,Dat voorkomt dat je grote kwaliteitsverschillen krijgt tussen de provincies.'' Nu bestaan alleen toetsingscriteria voor rampenbestrijdingsplannen. Deze zijn onlangs, op vrijwillige basis, door de provincies opgesteld.

In jaarlijkse handhavings- en veiligheidsrapportages moet komen te staan wat er is veranderd en toegevoegd in alle plannen.

Nijpels: ,,Deze rapportages geven inzicht aan gemeenteraden en Provinciale Staten. Als er jaren geen ramp is geweest, is de bereidheid om geld uit te trekken niet zo groot. Rapportages maken de afwegingen op zo'n moment veel helderder.''