Vreugde blijft uit na afblazen KPN-emissie

Wie had gehoopt dat de koers van KPN enorm omhoog zou schieten na het afblazen van het plan voor een claimemissie, kwam vanmorgen bedrogen uit. Het probleem zit dieper.

Er komt ,,op dit moment'' geen claimemissie. Met die korte mededeling volstond KPN vanmorgen, na drie weken van onrust rond het aandeel. In die periode leverde het telecomconcern op de beurs 46 procent van zijn waarde in.

De helletocht van KPN begon vrijdag 1 juni. Financial Times maakte de wereld deelgenoot van het voornemen van KPN om tegen korting nieuwe aandelen uit te geven. De beurskoers van KPN dook omlaag, aandeelhouders wilden liever niet op de korting wachten.

In de bestuurskamer van het telecombedrijf vielen harde woorden. Bij een `claimemissie' hoort een ijzersterk strategisch verhaal, er wordt immers onder slechte omstandigheden (een schuld van ruim 50 miljard gulden) een dringend beroep gedaan op aandeelhouders om de portemonnee te trekken. Op het moment van uitlekken had KPN zijn verhaal niet klaar. Dat heeft het tot op de dag van vandaag niet.

Met het persbericht van vanochtend wil KPN de regie weer in handen krijgen. Een eerste poging hiertoe werd twee weken geleden gedaan door de commissarissen T. Risseeuw en D. Eustace publiekelijk naar voren te schuiven als redders in nood. De markt reageerde lauw. De belangrijkste vraag (komt er een claimemissie?) was nog niet beantwoord met de komst van het tweetal.

De vraag is of aandeelhouders de mededelingen van vanochtend ook niet wat karig vinden. De beurskoers opende weliswaar ruim 10 procent hoger, maar zakte daarna weer terug. Rond het middaguur was de koerswinst 6 procent tot 6,32 euro.

Kennelijk zit de argwaan bij beleggers diep. KPN heeft geen acuut geldprobleem, maar in de begroting van volgend jaar zou een gat zitten van bijna 3 miljard euro. Wachten met een oplossing tot het allerlaatste moment kan de onderneming in gevaar brengen. Het is daarom denkbaar dat KPN later dit jaar alsnog met nieuwe aandelen komt, op een moment dat de koers in hogere sferen belandt. KPN zelf schrijft vanochtend ook dat een emissie ,,op dit moment'' niet aan de orde is.

Dat het plan is afgeblazen — of uitgesteld — lijkt geen welbewuste strategie, maar bittere noodzaak. Het was voor KPN simpelweg niet meer haalbaar om nu een claimemissie te doen. Ter vergelijking: British Telecom gaf vorige week nieuwe aandelen uit tegen een korting van 47 procent. Met een vergelijkbare korting in gedachten had KPN, tegen de huidige lage koers, voor elke bestaande tien aandelen dertien nieuwe aandelen moeten uitgeven. Zo'n emissie, met een forse verwatering van de winst per aandeel, is niet te slijten aan aandeelhouders.

Er waren praktische problemen. In KPN's eigen statuten staat dat het telecombedrijf nog maximaal 667 miljoen nieuwe aandelen mag uitgeven. Tegen de slotkoers van vorige week vrijdag (5,96 euro) zou KPN alleen al 839 miljoen nieuwe aandelen hebben moeten bijdrukken om aan de beoogde opbrengst van 5 miljard euro te komen. In die berekening is de korting niet eens in ogenschouw genomen.

De schuld zou in eerste instantie worden teruggebracht met de verkoop van niet-essentiële activiteiten. De afgelopen drie weken is duidelijk geworden dat die strategie alleen onvoldoende soelaas biedt. KPN onderzoekt daarom nu ook ,,actief'' de mogelijkheden ,,om aan de consolidatie van de Europese telecommunicatiesector deel te nemen'', aldus het persbericht. Belgacom wordt voorlopig genoemd als meest waarschijnlijke fusiepartner. Maar het is nog de vraag of het (relatief) schuldenvrije Belgacom dat wel wil.

Een ander belangrijk scenario dat de ronde doet, is splitsing van KPN in bedrijfsonderdelen en de verkoop daarvan. Opmerkelijk is dat de lopende reorganisatie Vision steeds vaker door KPN in één adem wordt genoemd met de schuldreductie, zoals ook in het bericht van vanochtend. In oktober vorig jaar, toen Vision werd gelanceerd, zei het telecombedrijf nog dat de reorganisatie weinig te maken had met de verminderde financiële slagkracht. Vision, zo werd het gepresenteerd, was alleen maar een `overkoepelende' voortzetting van oudere reorganisaties die waren mislukt.

Inmiddels is Vision vast onderdeel van het palet aan mogelijkheden dat KPN heeft om de schuld te verminderen. Geen van die mogelijkheden stemt tot blijdschap. De vakbonden zeiden vorige week al het ergste te vrezen.