Besluit van WTO bedreigt handel

De angst voor een nieuw en kostbaar handelsconflict overschaduwt de vandaag in Genève hervatte onderhandelingen van WTO-lidstaten over een nieuwe handelsronde. In een nog geheime beslissing heeft de World Trade Organisation bepaald dat een belastingvrijstelling ter waarde van vier miljard dollar (10,3 miljard gulden) voor Amerikaanse exporteurs in strijd is met het wereldhandelsverdrag. De beslissing geeft de Europese Unie, die tegen de belastingmaatregel bezwaar had gemaakt, het recht op compenserende handelssancties tegen de VS. Het bedrag van vier miljard dollar dat de EU aan sancties zou kunnen opleggen is meer dan twintig keer zo hoog als de handelssancties die de Amerikanen eerder namen in conflicten over bananen en rundvlees dat met hormonen is behandeld.

De VS en de Europese Unie willen nog geen commentaar geven op de beslissing, waarover de betrokken partijen afgelopen vrijdag vertrouwelijk zijn geïnformeerd. De Verenigde Staten kunnen bezwaar aantekenen tegen het besluit. De 141 lidstaten van de World Trade Organisation hopen voor eind juli te bepalen of er kansen zijn dat zij het in november in Quatar eens kunnen worden over de agenda voor een nieuwe ronde van liberalisering van de wereldhandel. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Zoellick drong vorige maand nog aan op een schikking van het belastingconflict. Het uitoefenen van de sancties door Europa zou volgens Zoellick gelijkstaan met het gebruik van een nucleair wapen op het systeem van de wereldhandel.

Het is de tweede keer dat de Europese Unie in deze kwestie gelijk krijgt. In reactie op het vorige WTO-besluit hebben de Amerikanen hun wetgeving vorig jaar aangepast, maar volgens de EU was dit een cosmetische maatregel.

De fiscale vrijstelling zou Amerikaanse bedrijven zoals Microsoft en General Electric in staat stellen buitenlandse winsten op een illegale manier af te schermen. Dat kan door de winsten te laten lopen via houdstermaatschappijen op eilanden in het Caraïbisch gebied. Het verweer van de Amerikanen dat de constructie vergelijkbaar is met regimes in onder meer Nederland en Duitsland heeft de WTO naast zich neergelegd.