REIS OM DE WERELD IN TACHTIG HITS

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, George `Dubya' Bush in 80 versprekingen. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Etappe 52: Texas.

Op de grens van Mexico en Texas, op het punt waar de Rio Grande in New Mexico verdwijnt, ligt El Paso. Het is een bescheiden stad, die haar kleine beetje faam voornamelijk dankt aan een revolverkoning die er in 1895 zijn einde vond. Zijn naam was John Wesley Hardin, en niemand buiten Texas zou van hem gehoord hebben als hij niet door Bob Dylan – met een extra letter in zijn achternaam – was vereeuwigd op diens sublieme westernplaat John Wesley Harding (1968). In het titelnummer van die cd bezingt Dylan de rigoureuze outlaw (die mensen neerschoot omdat ze zwart waren of te hard snurkten) in lyrische termen. `John Wesley Harding was een vriend van de armen', luidt de inzet, al snel gevolgd door de regel `He was never known to hurt an honest man.' Kennelijk nam Dylan het met de historische waarheid al net zo nauw als met de spelling.

Dylan was niet de enige die zich liet inspireren door het wildwestverleden van El Paso. Al in de jaren vijftig stond Marty Robbins (in Amerika) weken aan de top met een smartlap die zich afspeelde in misschien wel dezelfde saloon als die waarin Hardin werd doodgeschoten door sheriff John Selman. In `El Paso' wordt de `ik' verliefd op een Mexicaanse serveerster; nadat hij haar jaloerse vriend in een revolverduel heeft gedood, vlucht hij naar de badlands van New Mexico, waar hij prompt heimwee krijgt. Als hij terugkomt, wordt hij neergeschoten door een lynch mob en sleept hij zich naar zijn liefje. ,,'k Bons op de deur en zak door mijn knieën/ Maria doet open en schrikt van het bloed/ `k Sterf in haar armen terwijl ze me liefkoost/ Nog een laatste kus en 'k verlaat haar voorgoed.'' Aldus John de Mol senior in zijn veertig jaar oude vertaling van de Robbins-hit – een singeltje dat onlangs de 21ste plaats haalde in de Cover Top 100 die Vic van de Reijt heeft samengesteld voor Het Parool.

Tegenwoordig is El Paso op een hele andere manier een frontier town. Als een van de meest gepasseerde doorgangen in het `Tortillagordijn', de grens tussen het arme Mexico en de rijke Verenigde Staten, is het het jachtterrein van de Amerikaanse grenspolitie. Wie de film The Border (met Jack Nicholson) heeft gezien, weet wat een zinloze strijd de immigratiedienst elke dag weer voert; El Paso is dan ook een van de meest `Mexicaanse' steden van Texas, een staat die zich overigens al heel lang mag verheugen in een vooral muzikaal vruchtbare mengcultuur. De aanstekelijke `Tex-Mex'-muziek, gekenmerkt door polkaritmes en een opvallende rol voor de knopaccordeon, werd zelfs aan het eind van de vorige eeuw een populair exportproduct, dat aftrek vond van L.A. (Los Lobos) tot in de Limburgse Peel (Rowwen Hèze).

Zoals John Wesley Hardin beroemd werd gemaakt door Bob Dylan uit Minnesota, zo werd de Tex-Mex van met name Flaco Jimenez in de jaren zeventig over de wereld verbreid door de Californische gitarist Ry Cooder. Het was niet de enige liefdesbetuiging van deze honorary Texan aan de grootste staat van de USA: Cooder schreef de filmmuziek voor The Border, zong op zijn cd Borderline (!) de geestige ballade `That's The Way The Girls Are In Texas', en maakte midden jaren tachtig furore met de soundtrack van Wim Wenders' roadmovie Paris, Texas. Het ontroerende instrumentale titelnummer van die cd, gedragen door een lome slide-guitar, maakte het Texaanse plaatsje Paris tot een begrip en wordt nog steeds regelmatig als achtergrond gebruikt bij televisiedocumentaires waar een stoffige Amerikaanse weg in voorkomt.

Hits heeft Ry Cooder met zijn liedjes over Texas nooit gehad – zijn succesvolste single was een in Tex-Mex-stijl uitgevoerde bewerking van de klassieker `He'll Have To Go'. De enige artiest die met een Texaanse verwijzing ver kwam in de Nederlandse Top 40 (nummer 4 in december 1971) was Tony Christie met `Is This The Way To Amarillo?' Een simpel popnummer, waarin de Noord-Texaanse plaats slechts een bijrol speelt, en dat vooral interessant is als het spiegelbeeld van `El Paso'. Ook in `Amarillo' speelt een cowboy met heimwee de hoofdrol, maar hij keert veilig bij zijn liefste Marie terug. Tenminste, als hij de goede weg neemt. Route 66 bijvoorbeeld, want als je die volgt, zo weten we uit het gelijknamige liedje, kom je vanzelf bij Amarillo.