MAGNETISCHE VELDEN GAAN KROMMING VAN DE RUIMTE TEGEN

Magnetisme is van invloed op de geometrie van de ruimte. Volgens de kosmoloog Christos Tsagas, verbonden aan de universiteit van Portsmouth in Groot-Brittannië, hebben magnetische veldlijnen de neiging om de kromming van de ruimte, zoals die optreedt in de directe omgeving van een zwart gat of van een (compacte) neutronenster, uit te vlakken (Physical Review Letters, 11 juni).

Magnetische veldlijnen houden er niet van afgebogen te worden. Twee nabije noordpolen van staafmagneten, met als gevolg veldlijnen die gedwongen worden opzij te buigen, stoten elkaar dan ook af. Naar nu blijkt verzet deze magnetische `spanning' zich ook tegen kromming van de ruimte. Deze kromming, voorspeld door de algemene relativiteitstheorie van Einstein, is het krachtigst op plaatsen met een zeer krachtig zwaartekrachtsveld, bijvoorbeeld vlakbij een zwart gat (waar de zwaartekracht zo sterk is dat zelfs geen licht meer kan ontsnappen). Tsagas stopte magnetische velden in de standaardvergelijkingen van de relativiteitstheorie en vond tot zijn verrassing dat de veldlijnen de neiging hebben gekromde ruimte vlak te maken.

Dit effect zou de amplitude van zwaartekrachtsgolven weleens kunnen afzwakken, aldus Tsagas. Zwaartekrachtsgolven, rimpelingen in de ruimtetijd, ontstaan met name op plaatsen in de kosmos waar zeer compacte hemellichamen spectaculaire veranderingen ondergaan. Te denken valt aan een botsing van twee compacte neutronensterren (meerdere zonsmassa's samengebald in een bol van enkele tientallen kilometers). Ook in het prille heelal kan het magnetische afvlakkingseffect zich hebben doen gelden. In die fase onderging het heelal een razendsnelle groeispurt (inflatie) en Tsagas' artikel doet vermoeden dat sommige modellen die deze kosmische inflatie beschrijven door de mand vallen zodra ze ook magnetische velden in ogenschouw nemen.