Iedereen wachtte op het bericht van Lauda's dood

Niki Lauda (52) werd drie keer wereldkampioen in de Formule I. Vijfentwintig jaar geleden ontsnapte hij bij een crash aan de dood, op de Nürburgring, waar morgen de Grote Prijs van Europa wordt verreden.

,,Als je op de Nürburgring een ongeluk krijgt, dan overleef je het eenvoudig niet.'' Het waren bijna profetische woorden die Niki Lauda enkele weken voor zijn spectaculaire crash op het circuit in het Duitse Eifelgebergte sprak, in een twistgesprek op de tv met de voorzitter van de Duitse automobielclub. Een levensgevaarlijk circuit, oordeelde Lauda over de `oude' Ring, toen nog bijna 23 kilometer lang. Valt reuze mee, repliceerde bestuurder Huschke von Hanstein.

Op wrange wijze haalde Lauda zijn gelijk. Hij crashte op topsnelheid, zijn Ferrari veranderde in een vuurbal. Als door een wonder ontsnapte de Oostenrijker op die eerste augustus 1976 in `de groene hel' aan de dood.

In het auto- en motorsportmuseum naast het circuit wordt de video met de crash onophoudelijk getoond, op twee tv-schermen in een speciaal aan het ongeluk gewijde hoek. Binnen enkele seconden voltrekt zich een catastrofe, gevangen in zwartwitbeelden. Zonder racegeluiden, maar met op de achtergrond het geluid van een kloppend hart. De film begint op het moment dat de Ferrari van de wereldkampioen in de tweede ronde uit de bocht naar links vliegt, tussen Exmühle en Bergwerk, en temidden van rondvliegende onderdelen weer de baan op schiet.

Coureur Guy Edwards kan het wrak nog ontwijken, maar Brett Lunger knalt er bovenop. Lunger is toch nog in staat Lauda uit zijn wagen te halen, samen met een baanpost en de coureurs Arturo Merzario, Harald Ertl en Edwards.

De race wordt anderhalf uur stilgelegd en nadat de baan is vrijgemaakt vindt een herstart plaats. Aanvankelijk wordt Lauda behandeld in een ziekenhuis in het enkele kilometers verderop gelegen Adenau, in de loop van de avond wordt hij naar een brandwondenkliniek in Ludwigshafen overgevlogen. Hij krijgt de laatste sacramenten toegediend. Iedereen wacht op het bericht van Lauda's dood.

Zes weken later zit hij alweer in zijn Ferrari, bij de Grote Prijs van Italië in Monza. Slechts twee races heeft hij gemist, in Oostenrijk en Nederland.

Bij Lauda's rentree werd van `het wonder van Monza' gesproken: hij eindigde als vierde. Een dag na het ongeluk hield zijn behandeld arts een come-back voor onmogelijk. ,,Eigenlijk had hij nog niet mogen rijden, hij was nog verre van hersteld'', zei collega Jackie Stewart later. ,,Dit is het moedigste dat ik ooit in onze sport heb gezien.'' Pijnlijk zichtbaar waren de brandwonden aan het kale hoofd van Lauda en zijn gezicht, een gevolg van het feit dat hij tijdens de crash zijn helm verloor. Verder zware brandwonden aan armen en handen. Zijn longen, waarvan er één was ingeklapt, waren aangetast door de giftige dampen die vrijkwamen toen hij nog in de brandende Ferrari zat en blootstond aan 800 graden Celsius.

In het twistgesprek voor de Duitse tv dat Lauda kort voor zijn ongeluk met AVD-voorzitter Von Hanstein voerde, wees de coureur erop dat de Nordschleife, zoals het oude circuit werd genoemd, niet meer aan de eisen van de tijd voldeed. Vooral door de hogere snelheden had racen op de Nürburgring veel weg van Russisch roulette. Hij wees erop hoe hij in 1975 tijdens de training de magische grens van zeven minuten had doorbroken: hij legde de slalom op vier wielen door de bossen bij Nürburg af in 6.58,6 minuut.

,,Het is onaanvaardbaar hier nog te blijven rijden'', wierp hij Rennbaron Von Hanstein voor de voeten. Die deed dat als onzin af. Het ongeluk van Lauda betekende het einde van de Nordschleife. De baan ging dicht en ten zuiden daarvan werd een modern, ruim 4,5 kilometer lang circuit aangelegd, de Südschleife. De Formule I keerde daar in 1984 terug. Met Lauda, die met zijn McLaren TAG Turbo op de vierde plaats eindigde. Dat jaar behaalde hij zijn derde en laatste wereldtitel, aan het eind van het seizoen 1985 beëindigde hij zijn carrière als coureur, na 171 GP's.

Ten tijde van zijn ongeluk had Lauda, de regerend wereldkampioen, al tientallen WK-punten voorsprong. Zijn tweede wereldtitel was slechts een kwestie van tijd. In de laatste race van het seizoen, in het Japanse Fuji, had hij de titel binnen bereik. Maar in de stromende regen en de mist – door de slecht weer was de start uitgesteld – parkeerde hij zijn Ferrari in de tweede ronde in de pits. Te gevaarlijk, vond Lauda. ,,Mijn leven is belangrijker dan de wereldtitel'', sprak hij. Daarmee legde Lauda de loper uit voor de Brit James Hunt, die in Japan zijn eerste en enige wereldtitel won.

Een jaar later legde Lauda alsnog beslag op zijn tweede wereldtitel, eveneens bij Ferrari. Na zijn racecarrière richtte hij zijn eigen luchtvaartmaatschappij op, Lauda Air. Inmiddels is hij weer volledig werkzaam in de Formule I. Jarenlang was hij adviseur van Ferrari, nu is hij de grote ervaringsdeskundige in het Formule I-team van Jaguar. Als hoofd van de Premier Performance Division van Ford, eigenaar van Jaguar.

De legende uit Wenen is er dit weekend op de Nürburgring weer bij. Verliefd werd Lauda op de Formule I toen hij in '66 als 17-jarige voor de televisie zat en de Australiër Jack Brabham op de Nürburgring de Grote Prijs van Duitsland zag winnen. Tien jaar later werd die liefde hem daar bijna fataal.