Vlucht voor de euro

DE STROOM VAN briefjes van duizend gulden die uit het buitenland terugkomen naar De Nederlandsche Bank vormt een aanwijzing voor de toenemende nervositeit bij bezitters van grote hoeveelheden contant geld, nu de datum nadert waarop de euro in omloop komt. Wie na 1 januari 2002 niet met sporttassen of attachékoffertjes met contanten naar de bank wil om zijn of haar guldens om te wisselen in euro's, moet op zoek gaan naar alternatieven. Bijvoorbeeld door geld op bankrekeningen in belastingparadijzen te storten, in het buitenland onroerend goed te kopen of luxegoederen aan te schaffen en daarvoor contant te betalen. De duizendjes die over de toonbank gaan, komen via het bancaire circuit weer terug bij De Nederlandsche Bank.

Vanaf 1998 neemt de stroom van hoge coupures (1.000 en 250 gulden) die terugkomen naar de centrale bank, gestaag toe. Vorig jaar kwam 1,7 miljard gulden terug, ruim drie keer zoveel als in 1996, en de afgelopen maanden is het tempo verder opgelopen. Gezien de komende euro-omwisseling ligt het voor de hand te vermoeden dat bezitters van contant geld bezig zijn dit uit bankkluisjes of onder de matras vandaan te halen en in veiligheid te brengen.

De kwestie van het verborgen geld speelt in alle twaalf eurolanden. Onlangs kwam de Zwitserse bank UBS Warburg met een schatting dat de contanten in het grijze of zwarte circuit van euroland maar liefst 1.100 miljard euro (2.420 miljard gulden, drie keer het Nederlandse bbp) bedragen. Deels zal dit geld worden uitgegeven, deels omgezet in waardevaste goederen (goud, diamanten), deels omgewisseld in andere valuta's zoals dollars. Verschillende economen zijn van mening dat de omwisseling van verborgen geld in dollars een van de verklaringen is voor de aanhoudend zwakke koers van de euro.

MINISTER ZALM van Financiën (VVD) heeft deze week in antwoord op vragen van het Kamerlid Crone (PvdA) bevestigd dat een toenemend aantal briefjes van duizend en tweehonderdvijftig gulden terugkomt bij De Nederlandsche Bank. Volgens Zalm valt hiervoor geen goede verklaring te geven. Dat kan de minister niet menen. Het gaat om kapitaalvlucht en belastingontwijking en daar mag Zalm zich wel wat krachtiger tegen opstellen.