UB toont belangrijke typografische collectie

In de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam is deze zomer het Athiaskastje te zien, met daarin het drukmateriaal van de Amsterdamse drukker Joseph Athias (1634-1700).

Het kastje is dit jaar door de jubilerende (150 jaar) Amsterdamse lettergieterij Tetterode in permanente bruikleen aan de Universiteitsbibliotheek (UB) gegeven. De gieterij – toen nog `Lettergieterij Amsterdam' – had het kastje in 1917 op een veiling verworven. Athias was tijdens zijn leven een van de prominentste joodse drukkers ter wereld. Het `Athiaskastje' bevat onder meer vijftig series koperen matrijzen voor het gieten van Hebreeuwse letters uit de periode 1688-1707. Een groot deel van de boeken in een ander befaamd deel van de Amsterdamse UB – de Bibliotheca Rosenthaliana – zijn met de letters van Athias gedrukt.

Het Athiaskastje is het centrum van de tentoonstelling Een punt voor typografie. De Typografische Bibliotheek in de Universiteitsbibliotheek, Amsterdam. De ook al van de gelijknamige lettergieterij afkomstige Tetterode-collectie omvat onder meer 70.000 boeken, 700 tijdschriften, 300.000 catalogi, 12.000 documentatiemappen, 13.000 letterproeven en 10.000 boekomslagen. Mede daardoor is de verzameling van de Amsterdamse UB een van de belangrijkste in Europa. Zo ligt er op de expositie niet alleen een exemplaar van het eerste drukkershandboek uit de geschiedenis, Joseph Moxons Mechanick exercises uit 1683, en het opvallend veel later verschenen Nederlandse Handboek der Boekdrukkunst uit 1844.

Veel aandacht gaat uit naar materiaal van de socialistische kunstenaar en lettermaker S.H. de Roos (1877-1962), dé vernieuwer van de Nederlandse typografie in het eerste deel van de vorige eeuw. De Roos (bij zijn dood gelauwerd als `meester-drukker van wereldfaam') maakte onder meer de Hollandsche Mediaeval, de eerste moderne Nederlandse tekstletter. Van De Roos en een aantal andere bij Lettergieterij Amsterdam werkzame ontwerpers is een groot aantal schetsen en letterproeven tentoongesteld. De (gratis) expositie is tot en met 17 augustus op werkdagen tussen 11 en 4 te zien in de Universiteitsbibliotheek (Singel 425, Amsterdam).