Tegenstanders junta in Birma uit gevangenis

De militaire leiders van Birma hebben gisteren opnieuw vijf politieke gevangenen vrijgelaten. Dat duidt op vooruitgang in de gesprekken over democratisering in het land, aldus een regerinswoordvoerder in Rangoon.

De vijf politieke gevangenen, die verbleven in zogenoemde `gastverblijven' van de regering, zijn allen lid van de oppositionele Nationale Liga voor Democratie van Aung San Suu Kyi. Vorige week al liet de junta acht opposanten vrij en kreeg de Liga toestemming achttien partijkantoren te heropenen. Naar verwachting zullen in de nabije toekomst nog meer oppositieleden naar huis mogen terugkeren.

Secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties reageerde gisteravond verheugd op de jongste ontwikkeling. Hij zei, bij monde van een woordvoerder, te hopen dat de vrijlatingen een stimulans zullen betekenen voor de huidige gesprekken over ,,democratisering en nationale verzoening'' in Birma. Onlangs bracht de speciale vertegenwoordiger van Annan, de Maleisische diplomaat Razali Ismail, een nieuw bezoek aan Rangoon. Deze diplomaat speelde ook een belangrijke rol bij het openen van de dialoog tussen de militaire leiders en Aung San Suu Kyi, afgelopen herfst.

Birma, een van de armste landen in de wereld met een bevolking van 46 miljoen zielen, staat vanaf 1962 vrijwel onafgebroken onder militaire controle. In 1990 behaalde de Nationale Liga onder leiding van de latere Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi een klinkende overwinning bij parlementsverkiezingen, maar die uitslag werd door de militaire leiders terzijde geschoven. Zij verhinderden dat de gekozen parlementsleden hun zetels in de parlement konden innemen. Veel parlementsleden werden gevangen gezet, verdwenen of werden verbannen.

Afgelopen oktober lekte uit dat hoge vertegenwoordigers van de junta en Aung San Suu Kyi geheime besprekingen waren begonnen over erkenning van de oppositie en over nationale verzoening. Beide partijen hebben afgesproken inhoudelijk geen mededelingen te doen over de vooruitgang van die onderhandelingen, en over en weer te stoppen met publiekelijke lastercampagnes.

Sindsdien zijn al verschillende keren politieke gevangenen vrijgelaten. Daaruit valt op te maken dat de sfeer in de gesprekken kennelijk goed is. De belangrijkste leiders van de Liga, onder wie Aung San Suu Kyi zelf en haar medewerkers Aung Shwe en Tin Oo, staan formeel echter nog onder huisarrest. Volgens een woordvoerder van de Liga verblijven her en der in het land nog honderden politieke tegenstanders van het regime in gevangenschap, onder wie tientallen in 1990 verkozen parlementariërs. Volgens een goedingelichte bron zou de Liga hun vrijlating hebben geëist, te beginnen met zieken en ouderen. Ook wil de Liga dat zij toestemming krijgt haar politieke activiteiten in het hele land te hervatten.

,,Ja, natuurlijk'', reageerde gisteren een woordvoerder van de junta op de vraag of de vrijlating van de vijf betekent dat er vooruitgang wordt gemaakt in de dialoog met de oppositie.