`Schiphol beste vliegveld Londen'

De groei op vliegvelden neemt de laatste jaren af door de allianties van luchtvaartmaatschappijen. Ook Schiphol is steeds afhankelijker van de partnerkeuze van KLM. Topman Gerlach Cerfontaine legt uit waarom.

President-directeur Gerlach Cerfontaine van Schiphol heeft dezelfde voorkeuren voor een alliantiepartner voor KLM als bestuursvoorzitter Leo van Wijk. Het verlanglijstje van KLM is het lijstje van Schiphol. Air France is een goede partner voor KLM, zegt hij maar is een grotere bedreiging, zegt Cerfontaine. Luchthaven Charles de Gaulle heeft meer capaciteit en goede HSL-verbindingen. Daarom zou British Airways een betere keuze zijn. ,,Schiphol is eigenlijk al de derde, zo niet de beste luchthaven van Londen'', zegt hij. Ook uit eerdere studies blijken de Britten de beste keuze voor Schiphol.

De wederzijdse afhankelijkheid van de twee belangrijkste Nederlandse luchtvaartbedrijven was zelden zo zichtbaar als in de afgelopen paar maanden. KLM sloot een alliantie met Malaysian Airline System in Maleisië, Schiphol wil een belang van 30 procent in de luchthaven van de hoofdstad Kuala Lumpur nemen. ,,Door de operationele processen op elkaar af te stemmen ondersteunen we elkaar.'', zegt Cerfontaine.

De relatie is ook zichtbaar in de resultaten. KLM koos er vorig jaar voor een grote kostenbesparing door te voeren om financieel gezond te worden, door minder te vliegen. Daar KLM en partners 65 tot 70 procent van de ruimte op de luchthaven in beslag nemen heeft dat invloed op de groeicijfers van Schiphol. Die nemen sterk af.

Schiphol mag ieder jaar maximaal 20.000 extra slots uitdelen (vergunningen voor luchtvaartmaatschappijen om op bepaalde tijdstippen te mogen vertrekken en landen). Dat zijn in totaal maximaal 440.000 slots voor dit jaar, 460.000 voor volgend jaar. Maar Cerfontaine verwacht dat het aantal daadwerkelijke vluchten daar onder blijft. Door de afnemende economische groei in de Verenigde Staten en Azië en door de consolidatie van vooral KLM. Cerfontaine: ,,Er is geen vraag naar.'' De ochtenden zitten vol geboekt, maar buiten de piek is er nog voldoende ruimte. ,,Hetzelfde zie je bij andere luchthavens in Europa.''

Hij schat dat dit jaar niet meer dan 430.000 slots in gebruik worden genomen, ongeveer 440.000 volgend jaar. Een groei van 2,2 procent. Dat was enkele jaren geleden nog gemiddeld 9 procent. In de eerste vier maanden van dit jaar daalde het aantal vliegbewegingen licht, met 0,4 procent ten opzichte van diezelfde periode vorig jaar.

Door de strategie van luchtvaartmaatschappijen van de laatste tien jaar om vanuit een eigen verkeersknooppunt (hub) de vluchten te organiseren, worden luchthavens steeds afhankelijker van de allianties die de maatschappijen sluiten. Schiphol iets meer dan andere luchthavens. ,,Wij zijn een artificial hub, we hebben een klein achterland,'' verklaart Cerfontaine. Dat betekent dat vliegmaatschappijen een goede reden moeten hebben om alleen voor Amsterdam op Schiphol te vliegen. De luchtvaartbedrijven kunnen en willen bovendien door de moordende concurrentie alleen nog vliegen op hun eigen vliegvelden en die van hun partners. ,,Dat zijn de nadelen van allianties.''

De strategie van zijn luchthaven staat Cerfontaine duidelijk voor ogen: een internationaal opererend bedrijf, dat ,,vrij in de markt tegen anderen op kan bieden.'' Schiphol wil geld verdienen, zoals elk ander bedrijf. Door de beursgang zou zijn bedrijf op aan geld kunnen komen om zo ,,mee te kunnen doen'' met de andere Europese luchthavens. Schiphol heeft al deelnemingen in luchthavens in onder meer Brisbane en New York. De succes-formule van Schiphol moet de wereld over.

Nu minister Netelenbos van Verkeer vorige week bekendmaakte dat de behandeling van de nieuwe luchtvaartwet in de Tweede Kamer opnieuw is uitgesteld, maakt Cerfontaine zich daar zorgen over. Met de wet is ook de ingebruikname van de vijfde baan gemoeid. ,,Als dit dossier tussen de wielen komt en we afhankelijk zijn van een nieuw kabinet, is dat voor Schiphol dramatisch'', zegt hij.

De Schiphol-bestuurder zegt het begrijpelijk te vinden dat Kamerleden vragen stellen bij de privatisering van de luchthaven, maar meent dat voornamelijk sentiment hierbij een rol speelt. ,,Je kan een dossier op een gegeven moment platvragen. Er is geen reden de privatisering uit te stellen, tenzij verrekeningen of partijbelangen een rol spelen.''

,,Ieder bedrijf moet een groeistrategie hebben. Als ik daar niet aan mee mag doen kom ik in een nadelige positie terecht.'' Met de onderhandelingen over een deelnaming in de luchthaven van Kuala Lumpur loopt Cerfontaine op de beursgang van het bedrijf vooruit. ,,Haal je daar de stekker uit, dan haal je het hele elan van de onderneming onderuit, de ondernemingsspirit. Wat is dan nog de drive? Dan zit ik hier nog, ingeklemd in de polder in Haarlemmermeer en doe eens een slagboompje open.''

Mocht het zover komen, dan overweegt Cerfontaine dan zijn functie als president-directeur neer te leggen. ,,Daar zou ik ernstig over nadenken'', zegt hij.