Ongebruikelijke zetvolgorde Piket verrast Ernst

Na twintig jaar zwerven is het schaakkampioenschap van Nederland terug in Leeuwarden, waar het tussen 1969 en 1981 bloeide onder de goede zorgen van Frieslands schaakpatroon Waling Dijkstra. Van nostalgie naar oude tijden hebben de deelnemers weinig last. Paul van der Sterren is de enige die er in 1981 ook bij was en de spectaculaire gebeurtenissen uit 1969, toen zich tijdens de ronde in hotel de Klanderij een blok steen uit het plafond losmaakte en een aantal – gelukkig nog onbezette – toeschouwersstoelen verpletterde, liggen voor iedereen in de verre prehistorie van het Nederlandse schaak.

Vroeger waren er veertien deelnemers, later twaalf, vorig jaar nog elf plus een computer, nu tien. Het experiment met de computer mag van de Bondsraad van de KNSB niet herhaald worden, dat scheelt in ieder geval een plaats voor een mens, maar nu er steeds meer hoogwaardige schakers in Nederland rondlopen is het erg moeilijk geworden om aan het kampioenschap mee te doen.

Jan Timman is er net als vorige jaren niet bij. Het prijzengeld is verhoogd en het startgeld afgeschaft en dat bevalt hem niet, maar verbitterd is hij niet en sans rancune heeft hij toegezegd om volgende week bij de sluiting te verhalen over het kampioenschap van 1981, dat hij won.

De Nederlandse Bosniërs Predrag Nikolic en Ivan Sokolov mogen sinds vorig jaar niet meer meedoen zolang zij Bosnië als hun schaakvaderland blijven beschouwen, maar verder is de Nederlandse top present. Favoriet is de kampioen van vorig jaar, Loek van Wely, en zijn belangrijkste concurrenten zijn Jeroen Piket en de Russische Groninger Sergei Tiviakov.

Piket had het in de eerste ronde met wit tegen de Fries Sipke Ernst niet moeilijk. Hij paste in een scherpe variant van de Grünfeldverdediging een ongebruikelijke zetvolgorde toe en Ernst kon er geen goed plan tegen bedenken. Binnen de kortste keren kreeg Piket een koningsaanval die voort bleef woeden ook nadat Ernst ruim materiaal had moeten opgeven om een direct mat te voorkomen.

De andere winst was voor Erik van den Doel, die Paul van der Sterren aan een klassieke Spaanse marteling onderwierp. Ook hier leek de winst spelenderwijs te komen, een genoegen dat weinig schakers tegen het gestaalde kader Van der Sterren mogen beleven.

De andere partijen werden remise. Van Wely-Nijboer was een zwaar en principieel gevecht in een variant van het Konings-Indisch die ze allebei op hun duimpje kennen, maar die toch altijd weer garant staat voor een hard gevecht waarin de aanvallen van beide kanten deze keer in evenwicht bleven.

Tiviakov, geduldig technicus, probeerde lang en vergeefs een eindspel van Karel van der Weide te winnen en Mark van der Werf en John van der Wiel maakten het elkaar niet moeilijk.

Wit Piket-zwart Ernst

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. Pg1-f3 Lf8-g7 5. Dd1-b3 d5xc4 6. Db3xc4 0-0 7. e2-e4 Pb8-c6 8. Lc1-e3 Pf6-g4 Voor de hand liggend na wits ongebruikelijke vorige zet, maar misschien niet het beste. 9. e4-e5 Pg4xe3 10. f2xe3 In eerdere partijen kozen zwartspelers nu voor het weinig overtuigende pionoffer 10...Pa5 11. Dd5 c5 10...a7-a5 11. a2-a3 a5-a4 12. Ta1-d1 Ta8-a5 Zwart kan geen goed plan vinden. 13. h2-h4 Lc8-d7 Nu gaat wits aanval hard. 14. h4-h5 b7-b5 15. Pc3xb5 Dd8-b8 16. h5xg6 h7xg6 17. Pf3-g5

Hoe slecht zwart er al aan toe is blijkt uit de variant 17...Pxe5 18. dxe5 Lxb5 19. Th8+ Lxh8 20. Dh4 en mat. 17...e7-e6 18. Pg5-h7 Tf8-e8 19. Ph7-f6+ Lg7xf6 20. e5xf6 Nu nog de witte dame naar de koningsvleugel en het is bekeken. 20...Pc6-e7 21. f6xe7 Ta5xb5 22. d4-d5 Db8-b6 23. Dc4-c3 e6-e5 24. Lf1xb5 Ld7xb5 25. Dc3xe5 f7-f6 26. De5-g3 Kg8-g7 en zwart gaf op.