Kaspische landen staken steurvisserij

Zeker drie landen aan de Kaspische Zee zullen tot het einde van het jaar geen steur vangen. Dat hebben ze gisteren toegezegd aan de Cites, de organisatie van de Verenigde Naties voor bedreigde dier- en plantsoorten van de Verenigde Naties, die de landen had gedreigd met een forse exportbeperking.

De landen – Rusland, Azerbajdzjan en Kazachstan – mogen nog wel de kaviaar, de kuit van de steur, die ze in voorraad hebben verkopen. Turkmenistan moet nog instemmen met het akkoord. De andere exporteur van kaviaar uit de Kaspische Zee, Iran, is geen beperking opgelegd, omdat in dit land een zorgvuldig en goed gecontroleerd exportsysteem bestaat.

Onderdeel van de overeenkomst is dat de landen voor het eind van het jaar met een plan komen voor regionale samenwerking. Intussen zal een onderzoek worden gedaan naar de visstand en wordt Interpol gevraagd een analyse te maken van de illegale kaviaarhandel. De Cites mag voortaan in het gebied controles uitvoeren.

Door de maatregelen komt de steurvangst in het najaar, normaal goed voor meer dan een derde van de totale kaviaarproductie, te vervallen. Milieuorganisaties vrezen dat de prijs van kaviaar nu drastisch omhoog gaat en omdat de export voorlopig niet aan banden is gelegd zal de illegale handel alleen maar aantrekkelijker worden. Wel zullen de landen nu wellicht eerder proberen de illegale handel te bestrijden.

De Cites was aanvankelijk van plan om de export uit de vier landen voor onbepaalde tijd met 80 procent te verminderen. Maar in verband met deze maatregelen ziet de organisatie daar voorlopig van af. ,,We zijn aan de bewoners van de regio rondom de Kaspische Zee verplicht om de regeringen te helpen bij het opzetten van een wetenschappelijk verantwoord systeem om de steur in stand te houden en te beschermen tegen stropers'', zei de leider van de Cites-vergadering Ken Stansell eerder deze week.

De officiële vangst is teruggelopen van ongeveer 30.000 ton aan het einde van de jaren zeventig tot minder dan 3.000 ton nu. De situatie rond de Kaspische Zee – goed voor 90 procent van alle kaviaar in de wereld – is ernstig verslechterd sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Voor 1991 bestond ook daar een controlesysteem vergelijkbaar met dat in Iran. Volgens de Cites hebben behalve corruptie ook de verminderde stroming in de rivieren als gevolg van de droogte, de vernietiging van de paargebieden en vervuiling bijgedragen aan de achteruitgang van de visstand. Wetenschappers trachten al jaren een methode te vinden om de kaviaar uit de steur te verwijderen zonder het dier te doden.

In de legale kaviaarhandel gaat nu 250 miljoen gulden om. Maar in de vier voormalige Sovjet-republieken is de illegale handel waarschijnlijk tien tot twaalf keer groter dan de legale. De illegale handel is intussen wijd verbreid. Vorig jaar kreeg een Amerikaans bedrijf een boete opgelegd van 10,4 miljoen dollar wegens de smokkel van zwarte kaviaar met behulp van valse Russische kaviaar-labels.