Publiek draait van gêne bij mime van Kassys

De mimespelers van Kassys spelen op Oerol acteurs bij wie op het podium alles misloopt. Hun voorstelling, `Mousse', is de grootste verrassing van het festival. Het Engelse Footsbarn Theatre speelt Gogol als een platte klucht.

Het Footsbarn Theatre uit Engeland bestaat al dertig jaar en trad, ook in Nederland, op met gerenommeerd clownesk theater. Toch was het niet eerder aanwezig op Oerol. Nu, ter gelegenheid van de 20ste verjaardag van Oerol, vond het voor het eerst tijd en gelegenheid om naar Terschelling te komen.

Ze kregen een uitmuntende plek voor hun weelderige circustent, aan de rand van het bos. Als je geluk hebt kun je er, terwijl je staat te wachten tot je de tent binnen mag, een uiltje horen. Maar eigenlijk is het te laat. Footsbarn was eens anarchistisch en provocerend, maar maakt intussen stevig deel uit van het establishment van komediantentheater. In de jaren zeventig zette het de toon voor `alternatief' theater en nog altijd reist Footsbarn door de wereld met voorstellingen die geaccepteerde kunst en poëtische visie schakelen aan boert en klucht en scheet. Reuze mooi, grappig genoeg, maar bijna museaal van effect.

Vertederd kijken we naar hun versie van Gogols De revisor. Enorme maskers, grote gebaren, altijd schreeuwen. Een man in een roze duster met blote kuiten en een stel priemende borsten. Snorren, brillen, op zijn minst een valse neus. En dat allemaal ten dienste van een klassiek Russisch stuk. Ja, daar sloegen we in de jaren zeventig inderdaad steil van achterover.

De revisor laat zich overigens niet overwinnen door de die hards van Footsbarn – zulke sterke teksten, daar kunnen zelfs deze theaterbeesten en muzikanten niet aan voorbij en hun afzien van subtiliteiten leidt op den duur tot monotonie. De voorstelling vertedert. Epateren doet hij niet meer. Hij lost, lekker veilig, oude verwachtingen in.

Het Oerolpubliek houdt wel van zulke veiligheid, maar het kijkt raar aan tegen de meest verrassende, nogal briljante voorstelling van Oerol 2001, Mousse van de groep Kassys. Mimespelers zijn het, maar daar merk je weinig van. Ze praten niet en dat komt doordat ze een theatergezelschap uitbeelden dat een modern relatiedrama speelt waarbij werkelijk alles misloopt. De muziek wordt te laat gestart, requisieten verschijnen en verdwijnen, een toneelknecht begint een omstandig ouwehoerverhaal tegen een actrice die te beleefd is om hem af te wimpelen. Burengerucht bevat behalve stampmuziek en mensenherrie, een hinnikend paard en een wentelwiek. Een rolluik dendert omhoog en het daglicht plenst naar binnen, en zo gaat het van kwaad tot erger.

Zo onopvallend mogelijk en dus woordenloos, proberen allevijf de acteurs op hun eigen manier te redden wat er te redden valt en halen de raarste fratsen uit. Waanzin is het gevolg, surrealisme kun je dat ook noemen. Het specialisme van Kassys is vervreemding. Dat is leuk, dat is lachen, maar zij voeren het door tot niet alleen hun personages, afgepeigerd, niet meer weten waar ze het moeten zoeken, maar ook het publiek zit te draaien van gêne. Dat kan het publiek eng vinden, maar daar maalt Kassys niet om.