Hoe vertel ik het mijn ouders?

De `coming out' is een onvergetelijk moment in het leven van de homo. Iets om vast te leggen en goed te bewaren. Fotograaf Bart Marré maakt `coming-out doosjes' voor dat speciale moment.

Het huiskamerinterieur van zijn ouders. Dat is wat Bart voor ogen staat als hij terugdenkt aan de dag dat hij zijn vader en moeder vertelde dat hij homo was. Niet de mengeling van ongeloof en het `eigenlijk heb ik het altijd al geweten' in hun ogen. Niet de ongemakkelijke stilte die als schrale rooklucht boven de koffietafel hing. Niet de omtrekkende beweging die hun stamelende tongen maakten rondom dat ene woord homo. Nee, hij ziet een zware bank met groene bekleding, een net in de was gezette staande klok, een olieschilderij met waterig landschapje.

Bart hoeft zijn ogen niet te sluiten om die huiskamer te zien, hij heeft een foto van zijn herinnering. Het is een van de tien afbeeldingen die fotograaf Barry Marré maakte voor de tentoonstelling `Come (out) and feel', die in het kader van de homo-tiendaagse Rotterdam Roze te zien is in Apollo. Marré, zelf twee jaar `uit de kast', ging op het internet op zoek naar `coming out'-verhalen van jonge homo's en lesbiennes en vond een bloeiende digitale bekenteniscultuur. Tien van die verhalen vijf mannen, vijf vrouwen nam hij als uitgangspunt voor zijn Coming Out Box-jes.

Het idee achter de doosjes is mooi in z'n eenvoud. Het moment van `coming out' voor veel homo's toch een dramatisch moment dat de rest van hun leven bepaalt wordt teruggebracht tot één moment en één beeld. De vluchtigheid van het kritieke moment wordt nog eens onderstreept door de instantbeelden van een Polaroidcamera en ongepolijste citaten uit gesprekken.

Zo staat op de buitenkant van het doosje van de 21-jarige Mels `Ben je homofiel ofzo? Ja! Eigenlijk wel!' de geschreeuwde climax van een woordenwisseling met zijn moeder. Opengeklapt laat het doosje een portret zien van een blonde krullenbol met op de achtergrond zijn wat benauwd kijkende moeder.

Maar wat Marré met zijn Coming Out Box-jes wil bereiken is precies het tegendeel van vluchtigheid. Juist door het moment van bewustwording vast te leggen, hoopt hij de kans te verkleinen dat het geheugen ermee aan de haal gaat en het misvormt. Bovendien moet het traumatische er maar eens af, vindt de maker. Marré: ,,Het is in wezen een mooie herinnering die je als een sieraad kan opbergen in een doosje en waar je af en toe naar kan kijken.''

De best gelukte boxjes zijn de exemplaren waarin een enkel voorwerp het hele verhaal vertelt. Zoals de felrode brievenbus, waarin Sanne acht jaar lang anonieme brieven deponeerde waarin zij haar gevoelens beschreef. Of het aandoenlijke badkamer-stilleven met twee tandenborstels in een glas, dat voor Joris het blije gevoel van `eindelijk thuis' symboliseert dat hij ervoer de ochtend nadat hij voor het eerst bij zijn vriendje was blijven slapen.

Maar een Coming Out Box is niet alleen een variant van het trouwalbum, een geheugensteuntje om later bij weg te zwijmelen. De doosjes kunnen ook een prima aanleiding zijn om familieleden, vrienden en collega's te vertellen over je seksuele geaardheid. Geen dubbelzinnige verhalen over de kroegen die je frequenteert of je bewondering voor George Michael. Gewoon, recht door zee, direct naar het moment waarop je wist dat je anders was.

Marré, die ten tijde van zijn eigen coming out ,,geen homo's kende en dus ook niet wist aan wie hij zich kon spiegelen'', hoopt ook dat zijn herinneringsdoosjes een voorbeeld kunnen zijn voor jonge homo's die nog zitten met de vraag ,,hoe vertel ik het pa en ma?'' Het project krijgt hoogst waarschijnlijk nog een vervolg wellicht met Amerikaanse, Franse en Spaanse varianten. Dan kunnen nog meer nieuwbakken homo's direct uit de kast de doos in.

Come (out) and feel. 22 juni t/m 1 juli in Apollo. Van Oldenbarneveltstraat 116, Rotterdam. Open: ma t/m zo van 14u tot laat. Inl www.rotterdamroze.nl