Rond

Een vriend vertelde mij het volgende verhaal. In het hotel op het waddeneiland waar hij met zijn vrouw een korte vakantie hield, kwam hij in contact met een eigenaardige hotelgast. De man vertelde dat hij op het eiland een rond huis wilde bouwen. Hij onderzocht nu of er gemeentelijke belemmeringen waren.

Daarna zou hij afreizen naar Ierland waar hij ook een rond huis wilde bouwen. Waarom in vredesnaam rond? Omdat je dan nooit in een hoek hoeft te zitten. Het voelt alsof je altijd in het midden van de kamer bent. Hij streefde ernaar over de hele wereld een gordel van dit type huizen aan te leggen. Dit zou op den duur evenwichtiger mensen en dus een betere wereld opleveren.

Nadat hij dit alles uitgelegd had, vertelde hij dat hij zijn medicijnen in zijn auto op de vaste wal had laten liggen. Hadden zij misschien nog wat pillen? Nee? Jammer.

De volgende avond toonde de man zijn opgezwollen polsen. Hij had `op leven en dood' met de politie gevochten. Men had hem aangehouden omdat hij een (rond) vogelei stond uit te blazen in een broedgebied waar de toegang verboden was. Hij was duidelijk in de war, en de politie leek aangedrongen te hebben op zijn vertrek. Zo verdween hij uit beeld.

Wat zou er nu verder met zo'n man gebeuren? Reist hij heel Nederland af met zijn krankzinnige verhaal? Is er iemand die zich over hem ontfermt, of schuift men hem als een hete aardappel door naar andere gebieden en instanties? Wat gebeurt er als hij zijn medicijnen helemaal niet meer inneemt? Is hij dan ook in staat tot ernstiger daden dan het uitblazen van een vogelei, bijvoorbeeld het uitblazen van zijn eigen kaarsje, of dat van anderen?

Ik moest aan deze geschiedenis denken toen ik de recente uitval las van burgemeester Cohen van Amsterdam naar de psychiatrische instellingen in zijn stad. ,,Ze moeten hun verantwoordelijkheid nemen'', zei hij. Hij vindt dat ze te weinig doen aan de opvang van ernstig gestoorde, gevaarlijke patiënten. ,,Het barst van de bedden in de psychiatrie. Dat je er dan niet in slaagt om je eigen belofte van vorig jaar na te komen, om 's nachts zeven bedden vrij te houden voor crisisopvang, is onbegrijpelijk. Het is een kwestie van prioriteiten stellen (...) Ik weet niet of de psychiaters altijd duidelijk genoeg beseffen hoe groot de moeilijkheden zijn.''

Prima. Eindelijk een autoriteit die zich hevig opwindt over een van de grootste misstanden van Nederland: de verwaarlozing van psychisch ernstig zieke mensen. De psychiatrische klinieken hebben hen de buitenwereld ingestuurd omdat dat beter voor hen zou zijn, en daarom zien we zovelen van hen nu verward door Nederland niet alleen Amsterdam – zwerven. Nederland als één grote open inrichting.

Ik moet altijd weer denken aan die ene ex-patiënt die op een debatavond over dit thema zei: ,,Kon ik maar weer terug naar mijn tehuis in de duinen. Het was er zo rustig.''