`Klein duimpje' velt de bouwreus

De strijd om bouwer en baggeraar HBG gaat, na steeds weer nieuwe verwikkelingen, de laatste fase in. Een Amerikaanse oplossing voor een Hollandse achterblijver.

Opkopen, opbreken, afstoten. Het ruwe Amerikaanse kapitalisme, waarin ondernemingen worden gevierendeeld en in stukken worden doorverkocht, is met wat vertraging ook doorgedrongen tot de lage landen.

Vanuit ,,de provincie'' doet het kleinere bouwbedrijf Heijmans nu een regelrecht vijandig bod op de grotere concurrent Hollandsche Beton Groep (HBG), de ooit zo trotse marktleider in Rijswijk die door miskopen en ondermaats bestuur speelbal is geworden van opkopers. Bij HBG werken nog altijd meer dan 10.000 mensen.

Heijmans, een lieveling van beleggers, wil alleen de bouwactiviteiten en legt een premie van 40 procent op de slotkoers van HBG van gisteren. Vanochtend, toen het nieuws bekend werd, stoof de koers van HBG 2,15 euro omhoog naar 17,85 euro, terwijl Heijmans zelf een kleine veer moest laten: de koers zakte 1,50 euro naar 22,25 euro.

,,De aandeelhouder wint en de topman gaat net als bij AS Roma zondag uitgekleed het veld af'', becommentarieerde een beursveteraan vanochtend. De koersdaling van Heijmans hangt samen met de manier waarop het bouwbedrijf de overname wil betalen: deels in eigen aandelen.

Het uiterst profijtelijke baggerbedrijf van HBG, HAM, wil Heijmans direct doorverkopen aan baggeraar Boskalis, die al drie jaar achter HBG aanzit en vorig jaar een geforceerde fusie zag afketsen. Heijmans zweert bij concentratie op één activiteit, net als Boskalis eigenlijk. Samen kunnen zij nu de buit verdelen. Boskalis heeft twee maanden geleden al 570 miljoen euro geboden voor HAM. Heijmans wil nu weten of dat bod nog geldig is. Als dat zo is, keert HBG de verkoopopbrengst van de baggeractiviteiten in feite uit aan de aandeelhouders van HBG (zeg 14 euro) en daar doet zij dan nog eenderde eigen aandeel bij. Dat moet de winst per aandeel van Heijmans, een cruciaal kengetal voor beleggers, volgend jaar met 25 procent extra oppeppen.

Vijftien jaar geleden spraken Nederlandse beslissers nog schande van zulke Amerikaanse toestanden, tien jaar geleden konden belaagde bedrijven als Ahrend zich nog redden met taaie juridische beschermingsmaatregelen, die een bieder elke invloed ontnamen.

Vorig jaar werd de ban gebroken. In Duitsland beslisten niet de managers, maar de aandeelhouders van conglomeraat Mannesmann over het vijandige, maar bijzonder lucratieve bod van de Britse belager Vodafone.

In Nederland wist een gelegenheidsformatie van de investeringsfondsen HAL en Egeria kantoorinrichter Ahrend te kopen. Zij deden het hoogste bod, de aandeelhouders hapten direct toe en de directie en commissarissen van Ahrend, die juist wilden fuseren met concurrent Samas en over twee prima beschermingswallen beschikten, gingen van lieverlee akkoord.

Samas kon zich een andere belager, handelsbedrijf Buhrmann, slechts van het lijf houden door de kantoorartikelendivisie te verkopen. Aan Buhrmann zelf.

De parallellen met de strijd om de kantoorinrichters liggen voor het oprapen bij de strijd om HBG. Tegenvallende winsten, problemen op de Duitse markt, teleurstellende beurskoersen en getergde aandeelhouders, die rendement op hun belegging willen zien. Zij reageerden sceptisch op de oplossing die HBG zelf koos om uit handen van Boskalis te blijven: een krachtenbundeling met de baggerdochter van Ballast Nedam. Deze combinatie lijkt meer in het voordeel van Ballast dan van HBG.

Bij de grote beleggers van HBG zitten de activistische geldbeheerder Delta Lloyd, de schatrijke Libanese zakenman Fares - vroeger eigenaar van bouwer en baggeraar Ballast Nedam - en talrijke Angelsaksische beleggingsfondsen die een bod als dit niet willen weigeren. Volgende week dinsdag houdt HBG een informatieve aandeelhoudersvergadering om beleggers te informeren over de plannen met Ballast Nedam. Officieel hoeft daar niet te worden gestemd. Twee grote aandeelhouders van HBG, Delta Lloyd en Friesland Bank, zijn tevens al jarenlang aandeelhouder bij Heijmans. Wedden dat zij Heijmans steunen?