Een vruchtbaar familiebedrijf

Alles blijft nieuws als het over de Beatles gaat – zelfs het feit dat één op de tien Amerikaanse jongeren tussen 16 en 24 jaar niet weet wie Paul McCartney is, stond maandag in de krant. En een paar weken geleden viel overal te lezen dat het uiteengaan van de Beatles weliswaar door McCartney naar buiten was gebracht, maar in werkelijkheid werd veroorzaakt door John Lennon. McCartney zei dat in de tv-documentaire Wingspan ter promotie van de gelijknamige cd-box die in Nederland deze week op nummer 72 is binnengekomen op de Album-top 100.

Alles blijft nieuws, hoewel de Beatles al ruim dertig jaar geleden uit elkaar zijn gegaan en Wings ook al ruim twintig jaar niet meer bestaat.

Wingspan is vanavond te zien op RTL4, die zich de familiezender noemt. Dat is een passende omgeving, want ook in het programma zelf vieren de familiebanden hoogtij. McCartney wordt geïnterviewd door zijn dochter Mary, die in 1970 op de hoes van zijn eerste solo-elpee nog haar babykopje uit vaders jas stak. Ze zit er wat onwennig blozend bij, terwijl de ex-Beatle – een oud (59) geworden cherubijntje – zo charmant mogelijk oprecht tracht te zijn. Op de aftiteling staat ze vermeld als Mary McCartney Donald. Die extra achternaam duidt op haar band met Alistair Donald, de regisseur. Tenslotte glijden ook de namen van de executive producers over het scherm: Linda en Paul McCartney. In werkelijkheid overleed Linda McCartney drie jaar geleden, toen er van dit retrospectief nog geen sprake was.

Een onafhankelijke documentaire is Wingspan dus allerminst, maar het moet gezegd: Paul McCartney doet zijn best het allemaal min of meer objectief te vertellen. Na het eind van de Beatles voelde hij zich leeg en onzeker, werk- en nutteloos, zegt hij. Sterker nog: hij had geen cent, hoe ongelooflijk dat ook klinkt voor de eerste multimiljardair uit de popgeschiedenis – alles zat vast in het Beatles-fortuin waarover op dat moment een juridisch gevecht gaande was. Ze leefden van Linda's spaargeld en woonden in een huis zonder warm water, een puinhoop ver buiten de bewoonde wereld, tussen paarden en schapen. En daar moet McCartney zijn vrouw hebben gesuggereerd een band te beginnen.

Als het Wings-verhaal begint, wordt pas echt duidelijk wat Paul McCartney's bedoeling met dit project is geweest. Natuurlijk streelt het zijn ijdelheid nog eens te illustreren dat hij bij twee succesgroepen een cruciale rol heeft gespeeld: niet alleen als lid van de Beatles, maar ook als de leider van Wings die eveneens een groot aantal hits scoorde. Maar belangrijker lijkt voor hem de rehabilitatie van Linda. Hij spoorde haar aan lid van de groep te worden, en hoon was haar deel. ,,It hurt'', geeft McCartney volmondig toe. Nu grijpt hij echter zijn kans om te laten horen dat ze wel degelijk muzikaal was, en dat Wings ook háár succes was. Ze liet er in elk geval een geslaagde carrière als fotografe voor varen.

Omdat geen van de andere groepsleden aan het woord komt, krijgen we alleen McCartney's versie over de hoge omloopsnelheid van muzikanten. Het is, alles bij elkaar, een komen en gaan geweest. Tussen de regels door blijkt wel dat Wings eigenlijk nooit een echte groep is geweest. Toen de fut er na een jaar of acht uit was, verdween de naam en ging McCartney weer gewoon platen maken onder zijn eigen naam. ,,We hadden bewezen wat we wilden bewijzen'', zegt hij, ,,dat er nog een leven was na de Beatles.''

En alles wat met de Beatles te maken heeft, blijft nieuws.

Wingspan, RTl4, 21.00-22.45u.