Dixieland, piepknor én hiphop

Vanaf dit weekend heeft ook Rotterdam een eigen jazzfestival. Het World Port Jazz Festival zet zich niet af tegen North Sea Jazz, maar richt zich op de eigen regio.

Havensteden en jazz horen bij elkaar. De muzieksoort werd geboren in de bordelen van het aan de Mississippi gelegen New Orleans, groeide op langs de kades van Chicago en bewees zijn volwassenheid aan de oever van de Hudson in New York. Het mag geen wonder heten dat de jazz al in de jaren dertig floreerde in Rotterdam, havenstad bij uitstek. Maar na de sluiting van de jazzkroegen aan de Binnenweg en het verdwijnen van zowel het Holland Newport Jazz Festival als het Heineken Jazz Festival, werd het vanaf de jaren tachtig akelig stil aan het Rotterdamse jazzfront.

Het culturele jaar 2001 markeert een ommekeer. Rotterdam is in één klap niet één maar twee festivals rijker. In het laatste weekend van september wordt in De Doelen, Calypso en Nighttown het driedaagse mini-festival Jazz International Rotterdam georganiseerd rondom trompettist Eric Vloeimans. En komend weekend krijgt Rotterdam zijn eerste grote jazz-injectie in de vorm van het op de Wilhelminakade gehouden, tweedaagse World Port Jazz Festival.

,,Rotterdam heeft al een wereldmuziekfestival in de vorm van Dunya, een dansparade en een zomercarnaval, maar op jazz-gebied gebeurt er weinig'', stelt Paul Dankmeyer, voormalig artistiek directeur van het Haagse North Sea Jazz Festival en initiatiefnemer van het World Port Jazz Festival. ,,Er is jarenlang veel oog geweest voor vooral de architectuur van de stad, en de jazzmuziekpodia zijn verwaarloosd. Den Haag heeft zijn jaarlijkse grote North Sea-feest en in Amsterdam kun je bijna dagelijks terecht voor een concert, maar hier is het armoe troef wat betreft het jazzaanbod. Die hiaat willen wij vullen. Het is onze ambitie om met een betrekkelijk beperkt festivalprogramma een breed jazz-aanbod aan te bieden. Dus niet, zoals mensen vaak denken, alleen Dixieland en piepknor, maar ook muziekstijlen die zijn voortgekomen uit de jazz, zoals hiphop en r&b.''

Het festivalprogramma laat zich inderdaad lezen als een kwalitatief hoogstaande dwarsdoorsnede van oud en nieuw, nationaal en internationaal, traditioneel en experimenteel. ,,Underground en gezelligheidsmuziek hoeven elkaar niet uit te sluiten'', vindt programmeur Hanyo van Oosterom. ,,Bezoekers moeten van elkaars muziekvoorkeuren kunnen proeven.'' En dus staat een hommage aan Ella Fitzgerald door de WDR Bigband en zangeres Patti Austin zij aan zij met de modieuze loungejazz van het Hongaarse Yonderboi, de protestpoëzie van jaren-zeventig-rapper Gil Scott-Heron en de springerige dancejazz van Hans Dulfer. Elvis Costello voert met Roy Nathanson een jazz musical op en liefhebbers van elektronica worden ruimschoots bediend met een dagvullend programma in het toekomstige beeldinstituut Las Palmas.

,,We zetten ons niet af tegen andere festivals, we richten ons vooral op de eigen regio'', beantwoordt Van Oosterom de vraag of World Port Jazz de concurrentie aan wil gaan met het veel grotere North Sea Jazz Festival. En het festival heeft inderdaad, ondanks de sterke internationale invulling, een duidelijk Rotterdamse accent. Zo is een van de vijf podia vernoemd naar jazzpromotor Willem van Empel, alias Willem Wodka, die veel heeft betekend voor het Rotterdamse circuit. Jazzkenner en ras-Rotterdammer Jules Deelder fungeert als ambassadeur. En er staan veel jonge, lokale bands geprogrammeerd zoals Rose, Monc en Raskolnikov. Een optreden van gelegenheidsformatie Soul City Project, met leden uit Rotterdamse bands van weleer zoals Swinging Soul Machine, I've Got The Bullets en The Frog, onderstreept de intentie van organisatie om een actieve rol te spelen in het reanimerenvan de Rotterdamse muziekscene.

Met een verwacht bezoekersaantal van 5000 per dag zetten de organisatoren bescheiden in. ,,Maar we streven ook niet per se naar een heel groot festival'', zegt Van Oosterom. ,,De beste concerten die ik heb meegemaakt waren vrijwel allemaal in kleine clubs. Wat wij hier willen doen is vier, vijf van die intieme podia bij elkaar zetten. Dat is toch heel wat anders dan een reusachtige tent waar zesduizend man in kunnen. Waar we voor de toekomst op mikken is zo'n beetje de uitstraling van het Rotterdamse filmfestival: internationaal gerenommeerd maar laagdrempelig en vooruitstrevend.''

Die wens verraadt een vast geloof in een meerjarig vervolg op de eerste editie van World Port Jazz. Festivaldirecteur Dankmeyer overlegt zelfs al met het Newport Jazz Festival en het Knitting Factory Festival uit New York over een toekomstige samenwerking. Maar voorlopig blijft de blik gericht op Rotterdam. Zaterdag wordt op het festival een convenant gepresenteerd waarin het nieuwbakken festival zijn krachten bundelt met concertgebouw De Doelen, Jazz International Rotterdam en de Stichting Jazz in Popular die verantwoordelijk is voor de jazz-programmering in Night-

town. Dankmeyer: ,,Rotterdam is altijd erg goed geweest in het organiseren van evenementen op korte termijn, maar alleen spectaculaire feestjes op de Maas is niet genoeg. Het is nu tijd dat er iets structureels en blijvends van de grond komt. Met dit samenwerkingsverband hopen we het jazzklimaat in de stad blijvend te veranderen. Het is de bedoeling dat al die nieuwe initiatieven ook volgend jaar zonder de paraplu van Rotterdam 2001 overeind blijven.''

World Port Jazz Festival: 23 en 24 juni, 16.00-1.00u. op de Kop van Zuid, Rotterdam. Inl: (010)4112383 of www.worldportjazz.nl