Europese leiders zoeken dekking tegen betogers

De Europese top in het Zweedse Gotenburg is overschaduwd door ongeregeldheden, waarbij 43 mensen gewond raakten, onder wie twaalf agenten.

Premier Kok moest gisteravond haastig zijn koffer pakken en naar een ander hotel verhuizen. Een diner voor Europese premiers en ministers in de botanische tuin van Gotenburg werd afgezegd; het eten werd naar het conferentiecentrum gebracht. Reden: vrees van de autoriteiten voor aanvallen van actievoerders. Rellen tijdens een top van regeringsleiders van de Europese Unie zijn niet nieuw. In Nice, in december, sneuvelden ook vele ruiten. Maar nooit eerder zijn demonstranten erin geslaagd de agenda van de regeringsleiders zozeer te beïnvloeden als deze keer in Gotenburg.

Het is ,,tragisch'', zei de geëmotioneerde Zweedse premier Persson, dat demonstraties de aandacht afleidden van belangrijke gespreksonderwerpen als de uitbreiding van de Europese Unie en de toekomstige Europese besluitvorming. ,,Lieden die deze democratische discussies om zeep helpen, willen dat we ons terugtrekken, dekking zoeken, weggaan.''

De militante voorhoede van de 12.000 demonstranten die zich in Gotenburg hadden verzameld een bont gezelschap van antiglobalisten, milieuactivisten en antikapitalisten – zijn daar echter ruimschoots in geslaagd. Zweden, dat vier jaar heeft gewerkt aan de organisatie van deze top, likt vertwijfeld zijn wonden. Toch was het premier Persson zelf die de politie had opgedragen om de demonstranten zacht aan te pakken, om het Zweedse vredelievende imago in ere te houden. Hij had er zelfs voor gezorgd dat elke politiehelm een nummer kreeg, zodat een agent die buiten zijn boekje ging, kon worden berispt. De politie, die een kater heeft van rellen in Malmö tijdens een vergadering van Europese ministers van Financiën in april, had juist gevraagd om harder ingrijpen.

Of het mede aan de politie te wijten was dat de demonstraties gisteren zo uit de hand liepen, zal nog lang onderwerp van discussie zijn in Zweden. Toen de Zweedse televisie gisteren rond lunchtijd de eerste beelden uitzond van vechtpartijen in hartje Gotenburg, kreeg iedereen in het conferentiecentrum waar de top wordt gehouden, de koude rillingen. Op de tv-schermen in het conferentiecentrum, dat van de buitenwereld is afgegrendeld winkels en restaurants in deze zone waren al dagen uit voorzorg dichtgetimmerd met houten platen – leek het alsof de hele stad in brand stond.

Toch waren het maar enkele honderden jongeren met bivakmutsen en Mao-vlaggen die, in één straat, en in amper twintig minuten tijd, met straatstenen en cafémeubilair de politie en vooral ramen van winkels en banken te lijf gingen. ,,Het was een tornado'', zegt Kristina Tharing, die bij de groenvoorziening werkt van een park waar het merendeel van de demonstranten al die tijd rustig naar muziek van Sting zat te luisteren onder borden als `Our world is not for sale'. ,,Het had niets met politiek te maken, wat hen dreef was puur vernielzucht''. De politie dreef de relschoppers in gesloten formatie de straat uit. Zonder gebruik van waterkanonnen of traangas. Om escalatie te voorkomen werden wat oudere agenten ingezet. De paar extremistische groepjes demonstranten in Gotenburg onder wie Duitsers, Denen en Nederlanders – trokken voor dit type gezagsdrager hun neus op. Een half uur nadat zij smijtend en plunderend door de stad getrokken waren, lagen ze alweer naast vredelievender protestgroepen in de zon. In die tijd waren de meeste scherven opgeruimd, werden nieuwe winkelruiten al op maat gesneden en deden inwoners van dit anders zo rustige stadje van 500,000 inwoners boodschappen alsof er niets gebeurd was.

`s Avonds betoogden Zweedse Albanezen in dezelfde straat tegen het Macedonische regeringsgeweld. Zij deden dat rustig, zoals ze met de Zweedse politie hadden afgesproken. De agenten waren toch nerveus. Er gingen geruchten dat neo-nazi's in aantocht waren of anarchisten. En dat allemaal in dezelfde straat waar het hotel stond van onder andere de Nederlandse, Belgische en Finse delegaties. Uit voorzorg verplaatsten de Zweden het diner in de botanische tuin naar het conferentiecentrum zelf. Hoe minder bussen met premiers er rondreden, hoe minder kans op ellende.

Toen kwam het besluit om de delegaties in het hotel te huisvesten waar de Amerikaanse president Bush had gelogeerd tot gisterochtend dat was toch leeg, en lag verder van het epicentrum van de demonstranten. De delegaties moesten in bussen plaatsnemen, die hun naar hun hotel in de gewraakte straat zou rijden. Daar zouden ze hun koffers pakken en naar het nieuwe hotel gaan. ,,Dit is compleet dement!'' riep iemand uit de Belgische delegatie echter na twintig minuten. Want de bus was nog steeds niet vertrokken: de politie durfde de veilige doortocht van de delegaties niet te garanderen. Er waren immers, volgens onbevestigde berichten, weer `bivakmutsen' rond het hotel gesignaleerd. Na een half uur stapte iedereen maar weer uit, om in het conferentiecentrum te gaan eten. Premier Kok, die al in het hotel was, kwam de lobby niet meer uit.

Ten slotte gebeurde waar de politie de hele avond voor had gevreesd: de hel brak weer los. Toen een agent gewond raakte, schoot een collega in paniek in de lucht. Vervolgens werd ook op benen geschoten. Volgens sommige berichten vielen er meer dan tien gewonden. Een vervelende balans voor een land dat Europa had willen bewijzen dat zelfbeheersing de sleutel is voor efficiënte crowd-control. Maar een opsteker voor het groeiende, rondreizende legioen hooligans voor wie deze gedachte maar één van de gehate kenmerken is van de globalistische elite die ze zo graag te grazen nemen.