Bedrijven schuwen codes nog

Minder dan de helft van de belangrijkste beursgenoteerde ondernemingen in Nederland heeft een gedragscode, waarin de maatschappelijke verantwoordelijkheid is vastgelegd. Van de 25 bedrijven die deel uitmaken van de beursgraadmeter AEX hebben negen bedrijven zo'n code. Dit blijkt uit een inventarisatie door deze krant. Acht ondernemingen zijn bezig een code te ontwikkelen, zoals ABN Amro, DSM, Heineken en TNT Post Groep. Zeven van de meest verhandelde beursfondsen, waaronder Aegon, Buhrmann, Elsevier en Fortis, zijn niet van plan een code te ontwikkelen.

Gedragscodes worden steeds meer gezien als een instrument om bedrijven een rol te laten spelen bij de eerbiediging van mensenrechten of het milieu. In een advies van de Sociaal Economische Raad dat het kabinet in april van dit jaar integraal heeft overgenomen, schrijft SER-voorzitter – en voormalig Rabo-topman – Herman Wijffels dat zo'n code bedrijven helpt ,,om in dilemma's of conflicten tot een oplossing te komen''.

Uit onderzoek en navraag bij bedrijven blijkt dat de betekenis daarvan onduidelijk is. Zo hebben vijf AEX-fondsen de mensenrechten in hun code vastgelegd, negen doen hetzelfde met het milieu, terwijl alleen Koninklijke/Shell Groep extern rapporteert.

Navraag bij bedrijven leert ook dat de gedragscode nauwelijks functioneert als praktische handleiding bij morele dilemma's. Zo zeggen ING en Rabobank dat uit hun code niet is af te leiden of en hoe ze kredieten moeten verschaffen aan omstreden oliepalmplantages in Indonesië.

ETHIEK ALS GIDS: pagina 18