Zwarte Madonna nog niet verloren

De Haagse gemeenteraad besloot in januari woonblok de Zwarte Madonna te laten slopen, maar daar ontstond flink verzet tegen.

Vandaag wordt een plangepresenteerd om het gebouw van de sloop te redden.

Nog is de Zwarte Madonna niet verloren. Vandaag presenteert projectontwikkelaar René Strijland aan de Haagse wethouder Hilhorst een plan dat het zwarte woongebouw moet redden van de sloop.

Strijlands plan voorziet onder meer in de bouw van 75 stalen woningen bovenop de Zwarte Madonna naar een ontwerp van Eric Vreedenburgh van Archipelontwerpers. De 75 koopwoningen zijn bedoeld om de eenzijdigheid van de Zwarte Madonna, die nu bestaat uit 336 sociale woningen, te doorbreken, zo laat de architect weten.

Toen de Haagse gemeenteraad op 25 januari van dit jaar besloot het strenge, zwart betegelde woonblok bij het Centraal Station in Den Haag te laten slopen om plaats te maken voor huisvesting van de ministeries van Justitie en Bnnenlandse Zaken, leek dit het laatste woord over de pas vijftien jaar oude schepping van Carel Weeber. Maar tot verrassing van de gemeenteraad, die vermoedelijk veronderstelde dat de Zwarte Madonna een van de meest gehate gebouwen in Nederland was, ontstond er breed verzet tegen de sloopplannen.

Niet alleen de bewoners en de eigenaar van de Zwarte Madonna, woningcorporatie Woon Hagen, waren tegen sloop, maar ook politici als minister Pronk van VROM en het Tweede-Kamerlid Adri Duijvesteijn (PvdA). Bovendien bleken vier andere Haagse ex-wethouders en twee ex-rijksbouwmeesters tegen het slopen. Zij zagen niets in de plannen om honderden sociale woningen in het centrum van Den Haag plaats te laten maken voor enkele overheidsgebouwen. ,,Het is moreel niet juist om goede sociale woningen die pas vijftien jaar oud zijn te slopen voor ministeries'', zegt projectontwikkelaar Strijland. ,,Bovendien is het financieel onverstandig om, zoals de gemeente nu wil, een gebouw voor ongeveer honderd miljoen gulden aan te kopen en vervolgens te slopen, terwijl er voor de benodigde ministeries een goed alternatief is. In ons plan komt een nieuw ministerie van Justitie op het Koningin Julianaplein voor het Centraal Station.''

Het plan voor de redding van de Zwarte Madonna loopt vooruit op het stedenbouwkundig ontwerp van de Amerikaanse architect Richard Meier voor het gebied tussen het Centraal Station en het eerder door Meier ontworpen nieuwe Haagse witte stadhuis uit 1998. De gemeente Den Haag nam onlangs Meier in de arm, nadat was gebleken dat de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken meer ruimte nodig hadden dan op de plek van de huidige gebouwen van deze beide departementen, de zogenoemde JuBi-kavel, kan worden gebouwd.

De huidige Rijksbouwmeester Jo Coenen heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een ver uitgewerkt ontwerp voor de herinrichting van de JuBi-kavel, maar de inschakeling van Meier betekent dat zijn moeite tevergeefs is geweest. Volgens ingewijden zal Meiers plan, dat volgende week dinsdag door burgemeester en wethouders van Den Haag wordt gepresenteerd, bestaan uit acht slanke torens van 130 meter hoog.

Het ontwerp van Vreedenburgh voor 75 penthouses op de Zwarte Madonna oogt spectaculair, maar kan volgens de architect zonder problemen worden gebouwd. Vreedenburgh heeft al eerder luchtgebonden woningen bovenop bestaande gebouwen ontworpen. In Scheveningen bouwde hij in 1995 al een stalen penthouse op een ouder pand aan de Vissershavenweg. Dit jaar zullen drie ontwerpen van Vreedenburgh voor luchtgebonden woningen in Scheveningen en Rotterdam worden uitgevoerd.

De stalen penthouses komen te hangen in een eveneens stalen constructie. Ze beslaan ieder twee verdiepingen en vormen samen een bouwlaag van achttien meter hoogte op de Zwarte Madonna. Naast woningen moeten er ook een plantsoen, een kinderdagververblijf, fitnessruimte en hangende tuinen op het dak van de Zwarte Madonna komen.