VS willen marinebasis op Vieques opheffen

De Verenigde Staten gaan hun marinebasis op het Caraïbische eiland Vieques, dat bij Puerto Rico hoort, na zestig jaar sluiten. Dit heeft president Bush gezegd tijdens een persconferentie in het Zweedse Gotenburg, waar hij gisteren op bezoek was.

Bush zei niet wanneer de omstreden basis precies wordt opgeheven. Algemeen wordt aangenomen dat hij zich zal houden aan een akkoord tussen Puerto Rico en de VS dat bepaalt dat de Amerikaanse marine in ieder geval tot mei 2003 op Vieques blijft. Dit kwam de voormalige gouverneur van Puerto Rico vlak voor diens aftreden overeen met oud-president Clinton. In een referendum dat voor november is gepland, zou de keuze over de aanwezigheid van de marinebasis ná mei 2003 aan de bevolking worden overgelaten. Bush heeft dat referendum met zijn besluit min of meer overbodig gemaakt.

Bush' aankondiging is fel bekritiseerd door Republikeinse leden van het Congres, die vinden dat het sluiten van de basis de militaire spankracht van de VS ondermijnt. Bob Stump, een Republikein uit het Huis van Afgevaardigden, zei verrast door het besluit van Bush, dat hij ,,een stap in de verkeerde richting'' noemde.

Ook de nieuwe gouverneur van Puerto Rico, Sila Calderon, is niet blij met het besluit. Vieques is een zeer intensief gebruikt testgebied voor bommen. Calderon wil zo snel mogelijk van de basis af en eist onmiddellijke stopzetting van de bomexercities. Zij zei gisteren teleurgesteld te zijn dat de militaire oefeningen nog twee jaar zullen doorgaan. ,,Deze situatie laat me geen keus dan door te gaan met mijn pogingen om de marine vóór 2003 te laten vertrekken'', zei Calderon.

De 9.300 eilandbewoners protesteren steeds vaker tegen de aanwezigheid van de basis omdat de bomtesten slecht voor hun gezondheid zouden zijn. Volgens een rapport van de Puerto Ricaanse regering is het aantal ernstige ziektes en gevallen van kanker onder de bevolking de afgelopen twintig jaar verdriedubbeld. Het verzet is sterk toegenomen na een ongeluk met een bom twee jaar geleden, waarbij één dode viel.

Calderon is van plan eind juli een niet-bindend referendum te houden over de onmiddellijke stopzetting van de bomoefeningen. Zij hoopt hiermee Bush onder druk te zetten. Bij haar aantreden begin dit jaar kondigde ze al aan dat ze een lossere band met Washington wil. Puerto Rico hoort sinds 1917 bij de VS, maar werd semi-autonoom in 1952. Jaarlijks ontvangt het 13 miljard dollar Amerikaanse hulp.