Tweede werkleven van gepensioneerden

Ouderen werken steeds meer, constateerde het SCP onlangs. En door de krapte op de arbeidsmarkt zijn ze van harte welkom bij de uitzendbureaus. Waren het in het begin vooral klusjesmannen en koeriers die een tweede leven begonnen, nu stromen ook veeleisende technici toe.

Deventenaar Hendrik Lasthuis (66) rijdt elke morgen in zijn leaseauto naar zijn werk. Hij is toezicht- en directie-houder op de bouw van een school. Met zijn mobiele telefoon laat hij weten dat hij later komt op de vergadering. Hij staat in de file. Het begin van een hectische werkdag van een gepensioneerde.

Steeds meer gepensioneerden besluiten door te werken na hun pensioen. Uit recent onderzoek van het Sociaal Cultureel Planburea (SCP) bleek onlangs dat ouderen tegenwoordig veel actiever zijn dan voorheen. Genieten van het pensioen betekent voor hen niet rusten na gedane arbeid, maar werken op eigen voorwaarden. Eerst waren het de gepensioneerden uit het laag- en middenkader die hun weg vonden naar het uitzendbureau, en banen als koerier en klusjesman ambieerden. Maar het zijn nu steeds vaker de hoogopgeleide 65-plussers die met een eisenpakket bij het uitzendbureau aankloppen.

Lasthuis, van huis uit architect, ging in augustus 1999 met pensioen. Hij nam vier weken vrij en ging daarna weer aan de slag. Langdurige projecten hadden zijn voorkeur. De uitzendbureaus reageerden positief op hem. Nu werkt hij 32 uur per week voor Bos en Partners Architectenbureau in Baarn.

,,De werkgevers in de technische sector staan te springen om kennis en ervaring. Ik voel me met 66 jaar nog goed. Ik ben er nog niet aan toe om thuis op de bank te zitten. Waarom zou ik die kennis niet beschikbaar stellen zolang ik het nog leuk vind? Maar daar moet een goed salaris tegenover staan. Het is geen vrijwilligerswerk.''

Het op de hoogte blijven van de nieuwe techniek is voor Lasthuis belangrijk. ,,Ik kan natuurlijk bijblijven door boeken te lezen, maar dan kijk ik van een afstand. Nu zit ik er bovenop. Als je bezig bent, voel je niet dat je 66 jaar bent. Het werken met jongeren houdt je jong van geest. Lichamelijk is een ander verhaal. Je merkt in dat opzicht dat je ouder wordt. Er zijn genoeg beroepen waarbij ik me kan voorstellen dat na veertig jaar werken, het lijf op is. Ik denk dat de meeste gepensioneerden die blijven werken uit de technisch of financiële wereld komen en op projectbasis werken.''

Bouwkundig medewerker Bert Bach (63) uit Nijmegen maakt geen gebruik van de VUT of het prepensioen. Hij is van plan te blijven werken na z'n pensioen. ,,De gedachte alleen al om straks te stoppen met werken. Ik ben te jong om stil te zitten'', zegt Bach. ,,Als je werkt, dan leef je. Je bent overal betrokken. Op mijn afdeling wisselen de leeftijden van jong tot oud. Als je elkaar gelijkwaardig behandelt kan je prettig samenwerken. Dat is het belangrijkste. Ik zal waarschijnlijk iets minder gaan werken. Ik moet denken aan mijn wederhelft.''

Dat gepensioneerden actief willen deelnemen aan het arbeids-proces heeft alles te maken met de krapte in de huidige arbeidsmarkt. In de jaren zeventig en tachtig moesten ouderen met behulp van VUT-regelingen plaatsmaken voor de werkloze jeugd, nu zijn ze van harte welkom.

De uitzendbureaus die uitsluitend gepensioneerde uitzendkrachten bemiddelen, schieten als paddestoelen uit de grond. LaborAndum, 65 Plus en Uitzendburo Oudstanding zijn slechts enkele voorbeelden. Uitzendburo Oudstanding bestaat tweeënhalf jaar en opende begin deze maand een vijfde vestiging. Margot Fukking, adjunct-directeur van Uitzendburo Oudstanding is tevreden over de resultaten. ,,Bij ons begint het pas bij 65 jaar. We hebben vanuit onze vestiging in Amsterdam in twee jaar tijd 1.500 mensen bemiddeld. Van koerier tot interimmanager. De functies in het hoogkader blijven uitzonderlijk. Slechts vijf procent. Maar dat is aan het veranderen. Wij krijgen steeds meer hoog opgeleiden aan de balie, die zelfs fulltime willen werken.''

Maar ook de organisaties die niet speciaal gericht zijn op 65-plussers, openen hun deuren voor ouderen. Maarten Hendriks, accountmanager bij Yacht Technology: ,,Wij detacheren interim-professionals bij opdrachtgevers op het gebied van werktuigbouwkunde en bouw. De 65-plussers behoren niet tot onze doelgroep, maar als de kennis aanwezig is, maakt het ons niet uit of iemand 22 of 67 jaar is. We kijken hoe `up to date' de kennis is.'' Hij signaleert vanuit het bedrijfsleven geen specifieke vraag naar gepensioneerden. ,,Het gaat ze om de juiste competentie. Maar dat er werk is, dat is zeker.''

De uitzendorganisaties hebben een groot vertrouwen in deze cate-gorie uitzendkrachten. ,,Oudere werknemers zijn flexibel en betrouwbaar'', stelt Fukking. ,,Ze hebben bovendien ervaring en een groot verantwoordelijkheidsgevoel.'' Hendriks is het helemaal eens met Fukking. ,,Ze brengen vaak rust binnen een team. Dat ligt bij de jongere generatie anders. Die generatie is snel ontevreden en verandert bij het minste of geringste van baan. Bij ouderen heerst rust. Ik heb niet kunnen constateren dat salaris een grote rol speelt bij de motivatie. Het is belangrijk dat het werk voldoening geeft.''

Hendriks voegt eraan toe dat het voor de werkgever financieel aantrekkelijk kan zijn om een gepensioneerde in dienst te nemen. De werkgever hoeft geen premies voor de Werkloosheidwet, de Ziektewet en de WAO te betalen. Bovendien vervallen de bijdragen voor de pensioenpremie. De werkgever kan een lager brutoloon hanteren, zonder dat dit resulteert in een lager nettoloon voor de gepensioneerde. ,,De loonsom is lager. Bij ons is dat bij onderhandeling geen uitgangspunt, maar het kan helpen de werkgever over de streep te trekken.''