Onzekere meisjes

Bij het Frans-Duitse Arte stuitte ik op een bijzondere documentaire: meisjes vertelden over hun seksualiteit op een voor mij nieuwe serieuze toon. Duitse en in Duits vertolkte Franse meisjes beschreven hun zelfontdekking en hun angsten dat ze in de verkeerde handen zouden vallen. Ze werden al pratend van schuin opzij op de zelfde dieprood gevlekte achtergrond gefilmd zodat ik me als kijker in hun gezicht en hun mimiek kon verdiepen.

Een Duitse zei dat ze jongens voortdurend moest bijsturen, want ja die deden maar raak. Bekend verhaal. Er zat bij liefde ook rationeel zelfbedrog, vond ze. Je moest jezelf ertoe zetten, alles erin schmeissen. Een helblonde Franse barkeepster van schat ik 20 jaar die ook heel wat onwelkome mannelijke aandacht moet hebben, herinnerde zich seks met een jongen op wie ze verliefd was en die ze helemaal kon vertrouwen. ,,Als ik er met mijn hele wezen in ben, dan vind ik het cool om vrouw te zijn en een man in mij op te nemen. Ik dacht dat ik in stukken uit elkaar zou vliegen.'' Toch zou ze zich niet opnieuw voor langere tijd binden. ,,Ik ben bang voor alles wat ik niet ken. Ik ben bang om mij helemaal voor iemand op te offeren. Eerst moet je jaren oogkleppen op zetten en dan blijkt hij niet de grote zaak te zijn waar ik op had gewacht'', zei ze.

Veel meisjes ,,wachten op iets groots''. Jongens moeten hun mannelijkheid matigen maar meisjes hebben van hun ouders en op school geleerd dat ze alle rechten hebben en dat ze zich, anders dan de vorige generaties, als mannen kunnen ontplooien. Op tv en in de reclame zijn seks en liefde perfect. Als dat niet gebeurt, volgt de klap van de teleurstelling. De Franse barkeepster raakte verlamd door de menukaart, de menu-encyclopedie van mogelijkheden. Een andere Franse vrouw beschreef beeldend de verrukkingen van haar zelfontdekking, eerst alleen, later met een vriendin. Ze hoopte het later met haar ware liefde nog grootser te beleven maar misschien gebeurt dat wel nooit. De verwezenlijking van de belofte, de ,,grote zaak'' waar ze op had gewacht, blijft uit. Ineens begreep ik waarom in Nederland zoveel jonge vrouwen voor de rest van hun leven om psychische redenen in de WAO belanden. Hier zit een prachtig thema in.

Helaas komen deze onzekerheden op de Nederlandse tv zelden aan de orde, wel de politiek correcte assertiviteit à la Madonna. Seks is kapot gepraat. Ik ken alleen het platte, opschepperige toontje over het al of niet scheren van onderen van De Meiden van 5 of de one night stands van Girls talk. Conversaties in reality programma's als Big Brother zijn schijn omdat de deelnemers zich er voortdurend van bewust zijn dat ze kunnen worden weggestemd. Ze willen bekende Nederlander worden. Verder is er aandacht voor seksueel misbruik, niet de werkelijkheid van de meeste kijkers. Alleen de Evangelische Omroep brengt nog wel eens serieuze gesprekken over seks maar vanuit een orthodox christelijke levensbeschouwing die de meeste Nederlanders niet delen.

Op de Arte-documentaire en een eerdere over de seksualiteit van jongens volgde een getolkte discussie met Franse en Duitse deelnemers. Normaal blijven internationale gesprekken oppervlakkig omdat de mensen al veel moeite hebben met de grootste gemene deler. Hier werkte het verdiepend omdat de deelnemers zich tot de kern beperkten zonder grootspraak of pose. Het verschil tussen Fransen en Duitsers was klein, al hadden de Fransen dankzij het chanson en Foucault een iets rijker taalgebruik. De Duitse Big Brother-deelnemer Michael werd door een vragende landgenote in zijn hemd gezet, toen hij opschepte dat hij alles wist van meisjes. Er zat een Franse pornoster bij, met wie de regisseuse van de documentaire, Catharine Breillat (bekend van expliciete films als À ma soeur! en Romance), een felle discussie begon. Ah, dat soort moraliserende debatten zijn zo heerlijk in Frankrijk. Tot nu toe zag ik alleen programma's waar pornosterren eerbiedig werden aangehoord alsof ze Simone de Beauvoir zelf waren. Arte is een prachtig Europees forum.