`Koude Oorlog' herleeft in Berlijn

Door de regeringscrisis in Berlijn is het debat over de ex-communistische PDS opnieuw opgelaaid. ,,De PDS in de regering van Berlijn, is het einde van de Koude Oorlog.''

Het leek zo vredig in het nieuwe Berlijn. Elf jaar geleden werden de communisten met een zachte revolutie verdreven en begon de herenigde hoofdstad te bouwen aan een nieuwe toekomst. Inmiddels is Berlijn in de ban van een politieke crisis, die de dagen van de Koude Oorlog doet herleven.

Door de op handen zijnde machtswisseling in Berlijn is een heftige strijd uitgebroken over de terugkeer van de vroegere Oost-Duitse communisten. Morgen wil de SPD in het Berlijnse parlement via een motie van wantrouwen CDU-burgemeester Eberhard Diepgen wegstemmen met behulp van de PDS, de Partij van Democratisch Socialisten die de vroegere communisten verenigt.

Diepgen wordt verantwoordelijk gemaakt voor de financiële crisis en het bankenschandaal, dat de toch al arme hoofdstad met een miljardenstrop opzadelt. Zonder Diepgen is de kans groot dat SPD en Groenen met steun van de PDS de hoofdstad gaan regeren.

In de talrijke tv-talkshows, die in Duitsland allang het politieke debat wordt geëmotioneerd gedebateerd over de vraag of de communisten in de hoofdstad wel aan de macht mogen komen. Diepgen waarschuwde deze week ,,dat de Berlijners hun ervaringen met communisten, de Muur, met prikkeldraad en de Stasi niet zijn vergeten''. Werkgeversvoorzitter Dieter Hundt maande dat deelname van de communisten aan het politieke bestuur een ,,vernietigend signaal'' betekent voor investeerders. CDU-er Roland Koch, minister-president van Hessen, dreigde Berlijn in het overleg van deelstaten te boycotten als de PDS in de hoofdstad gaat meeregeren. Daarop zei de PDS-secretaris in Berlijn lakoniek blij te zijn, dat Koch niet heeft gedreigd luchttroepen vanuit Hessen naar de hoofdstad te sturen. Het zijn voorproefjes van de hete verkiezingsstrijd die de Berlijners te wachten staat, want op 23 september mogen ze naar de stembus.

De Berlijnse crisis heeft niet alleen de `Muur' tussen Oost en West zichtbaar gemaakt. De muur loopt ook dwars door de verdeelde PDS. Het is geen geheim dat hervormers en traditionalisten in de PDS een hevige strijd voeren. Hervormingsgezinde kopstukken als de populaire Gregor Gysi en Lothar Bisky zagen het als taak de DDR-burgers mee te nemen naar de nieuwe tijd en voor rechts-radicalisme te behoeden. Hoe zwaar hun dit in de partij gevallen is bleek uit het feit, dat beiden hun functie van fractieleider en voorzitter vorig jaar neerlegden – moegestreden en vervreemd van hun achterban.

Toch is het hun gelukt de invloed van orthodoxe marxisten terug te dringen. Hun fotogenieke woordvoerster Sahra Wagenknecht is geliefder bij de media dan in haar eigen PDS. Ook de bruuske uitlating van PDS-vice-voorzitter Peter Porsch deze week, die geen reden ziet voor de partij zich te excuseren voor de bouw van de Muur, schoot bij menige liberale PDS-er onmiddellijk in het verkeerde keelgat. Volgens partijvoorzitter Gabi Zimmer is er geen enkele rechtvaardiging voor de doden en schietpartijen bij de Muur.

Toen een andere orthodoxe PDS-bestuurder deze week pleitte voor nationalisatie van Daimler-Chrysler, BMW en de grote banken, riep PDS-er Helmut Holter, vice-minister-president in Meckelenburg-Voorpommeren: ,,Wat moet dat? Wij onderhandelen juist met BMW over een vestiging!''

De PDS is in het Oosten uitgegroeid tot een volkspartij. Ze regeert met de SPD in Meckelenburg en gedoogt de SPD-minderheidsregering in Saksen-Anhalt. ,,De PDS in de regering van Berlijn, is het begin van normaliteit en het einde van de Koude Oorlog'', meent Gysi. Kennelijk ziet 53 procent van de Berlijners, die Gysi graag als nieuwe burgemeester willen, het ook zo.