Kamer voor preventief fouilleren

De politie moet van de Tweede Kamer de mogelijkheid krijgen om alle voorbijgangers in bepaalde onveilige wijken te fouilleren op wapenbezit, ook zonder dat er een concrete verdenking tegen hen bestaat.

De burgemeester zou hiertoe als het aan een meerderheid van VVD, PvdA en CDA ligt, na ruggespraak met de gemeenteraad, delen van zijn gemeente voor een periode van maximaal twaalf uur moeten kunnen afsluiten. De politie heeft ook de instemming van de plaatselijke officier van justitie nodig. Nu is fouilleren alleen mogelijk als er een verdenking bestaat.

De coalitiepartijen VVD en PvdA betuigden gisteren hun steun aan een aangepast wetsvoorstel van de CDA'er Van de Camp van deze strekking. Maar minister Korthals (Justitie, VVD) toonde zich bezorgd dat de plannen van Van de Camp de deur openzetten voor willekeur. Hij sprak zijn steun uit voor een amendement van het Kamerlid Scheltema (D66), dat beoogt een rol voor de rechter-commissaris toe te voegen. ,,Als je inbreuk maakt op de grondrechten van de mensen, moeten de waarborgen waaronder dat kan gebeuren worden versterkt'', aldus de bewindsman. D66, GroenLinks en de SP menen dat er meer waarborgen nodig zijn voor deze inbreuk op elementaire burgerrechten. Daarom willen ze dat zo'n besluit van een burgemeester ook vooraf door een onafhankelijke rechter moet zijn getoetst.

Zowel Korthals als Scheltema betoogde dat de Nederlandse wet anders op gespannen voet dreigt te raken met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Van de Camp, zijn VVD-collega Nicolaï en PvdA'er Kuijper stelden dat burgers achteraf de rechter kunnen vragen om een beoordeling. Kleine christelijke partijen en VVD drongen er op aan de eis te laten vallen dat de burgemeester vooraf goedkeuring van de gemeenteraad dient te krijgen. Dit om te verhinderen dat de burgemeester, verantwoordelijk voor handhaving van openbare orde, in de uitvoering van die taak wordt belemmerd.

Korthals beaamde dat de invoering van zo'n wet op zichzelf wenselijk is om de toenemende criminaliteit in sommige buurten en uitgaansgebieden tegen te gaan. De minister zelf had eerder ook een wetsvoorstel ingediend, waarvan Van de Camp delen in zijn voorstel had overgenomen.

Het kabinet heeft vorig jaar experimenten gehouden met preventieve fouilleringen in de Rotterdamse Millinxbuurt en in de Amsterdamse Bijlmer. In beide gevallen oordeelde de rechter achteraf dat zulke acties van de kant van de politie in strijd met de wet waren.

ACHTERGROND: pagina 3