Bush zet zijn charmes in

Als gouverneur van Texas wist president Bush in persoonlijk contact mensen voor zich te winnen. Tijdens het diner met Europese leiders bleek gisteravond dat hij dat ook buiten Amerika kan.

Premier Kok was gisteren in het vliegtuig naar het Zweedse Gotenburg van plan om de Amerikaanse president George W. Bush eens flink de waarheid te zeggen. Tijdens het diner gisteravond met de Europese regeringsleiders zat Kok naast Bush. Hij begon de Amerikaanse president te vertellen dat zij ,,vrij fundamenteel'' van mening verschillen over de aanpak van het broeikaseffect. Maar al snel raakte hij zo onder de indruk van zijn tafelgenoot, dat hij achteraf glunderend vertelde over de ,,intensief luisterende, sterk bij de gedachtewisseling betrokken'' president.

Zo ging het met het hele gezelschap Europese regeringsleiders. De Franse president Jacques Chirac begon het diner met een uithaal naar Bush' besluit om het Kyoto-protocol over terugdringing van broeikasgassen ,,dood'' te verklaren. Daarna kwam Kok aan het woord, die zei dat het minste dat van de Verenigde Staten gevraagd kon worden was ,,het mogelijk te maken dat anderen Kyoto implementeren''. Hij doelde op de conferentie volgende maand in Bonn, waar minister Pronk zal proberen na mislukte onderhandelingen vorig jaar in Den Haag alsnog een akkoord te vinden over Kyoto.

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder viel Kok bij. De VS en de EU zijn het erover eens dat het broeikasprobleem aangepakt moet worden, maar ze verschillen over de manier waarop dat moet gebeuren. Bush moet Europa niet verhinderen om te proberen dit aan de hand van het Kyoto-protocol te doen. Toen reageerde Bush. ,,Heel vriendelijk'', stelde de gecharmeerde Finse presidente Tarja Halonen vast. Bush beloofde zich voor de conferentie in Bonn te zullen inspannen.

Er werd afgesproken om ondanks alle meningsverschillen nauw samen te werken met de VS. En daarna kon de sfeer niet meer stuk. Het imago van Bush als iemand die eenzijdig besluiten neemt, zonder belangstelling voor Europese standpunten, was in één klap van tafel geveegd.

Gistermiddag, na het gesprek met EU-voorzitter Göran Persson en met Commissievoorzitter Romano Prodi, zei Bush al dat de banden tussen de EU en de VS ,,sterk en gezond'' zijn.

Na afloop van het gesprek gistermiddag met alleen de Zweedse premier Göran Persson, als huidig EU-voorzitter, en Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie, kon Bush tevreden vaststellen dat de banden tussen de EU en de VS ,,sterk en gezond'' zijn. Ook zei hij dat er ,,in een geest van samenwerking'' over de problemen met broeikasgassen was gesproken en dat hij ,,goede concurrentie'' van een sterk Europa kon waarderen. ,,Hoe sterker Europa is, hoe beter dat is voor de Verenigde Staten'', zei hij. Hij zei zich zorgen te maken over neigingen naar isolering en protectionisme ,,niet alleen in Europa, ook in mijn land''.

,,We hebben de bereidheid om naar elkaar te luisteren'', zei premier Kok. Europees commissaris Pascal Lamy (Buitenlandse Handel) zei enthousiast dat de topbijeenkomst meer had opgeleverd dan hij had durven hopen. Hij had vooral de indruk gekregen dat het Bush menens is om te zorgen dat een nieuwe onderhandelingsronde over liberalisering van de wereldhandel, die dit najaar moet beginnen, een succes wordt. Ook stelde hij tevreden vast dat de Amerikaanse president niet wil tornen aan de procedures van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) voor oplossing van handelsgeschillen. Bush wil geen bilaterale handelsgevechten, maar in overleg de procedures van de multilaterale organisatie verbeteren.

Bush was naar Gotenburg gegaan om de wantrouwige EU-leiders gunstiger te stemmen. Dat lukte in één dag. Bush presenteerde zich als de man van het overleg. Zijn offensief van vriendelijkheid was nauwkeurig gepland. Net zoals zijn verdere reis vandaag naar Warschau en morgen naar Moskou. Bush zei dat hij in Warschau zal vertellen dat hij in uitbreiding van de NAVO en de EU in Oost-Europa gelooft omdat dit de kans biedt op blijvende vrede. En bij de Russische president Vladimir Poetin wil hij bezwaren tegen het antiraketschild wegnemen. ,,Ik ga hem verzekeren dat Rusland geen vijand is. De Koude Oorlog is voorbij. De mentaliteit van de Koude Oorlog moet beëindigd worden. Rusland moet niet bang zijn voor een sterk Europa.''

HOOFDARTIKEL: pagina 7