IJSMUSEUM

Het Twentse dorpje Hellendoorn kent een rijke ijsgeschiedenis. Een van de beroemdste Nederlandse fabrieksijsjes, de Cornetto, komt er vandaan. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het enige Nederlandse ijsmuseum daar staat.

Gerrit Valk's Bakkerij- en IJsmuseum aan de Hellendoornse Dorpsstraat is gevestigd in de oude bakkerswinkel van Valk senior. Senior opende zijn zaak in 1936, het maken van ijs was zijn hobby. In de jaren dertig en veertig was er echter geen markt voor een luxeartikel als ijs. Zijn zoon Gerrit, die de zaak na de Tweede Wereldoorlog overnam, specialiseerde zich tot banketbakker. Ook maakte hij banketbakkersijs voor de verkoop. Het `ijs van Valk' werd een daverend succes. In 1960 ging Gerrit zijn ijs fabrieksmatig bereiden, onder de merknaam Caracona.

Toen Gerrit Valk begin jaren tachtig met pensioen ging, verkocht hij zijn ijsfabriek aan Unilever. Zijn Caracona ijsjes, waaronder de Cornetto, behoren nu tot het assortiment van Ola. Het pand aan de Dorpsstraat hield hij aan. Want hij had een droom: een eigen museum.

In 1985 overleed Gerrit Valk. Dertien jaar geleden opende Gerrit Valk's Bakkerij- en IJsmuseum haar deuren. Ongeveer 70 vrijwilligers en één betaalde onderhoudsmedewerker houden het museum draaiende.

De bezoeker waant zich bij binnenkomst al in lang vervlogen tijden. De balie, die tevens als VVV van Hellendoorn dient, heeft de uitstraling van een antieke bakkersbalie. Via een koffiehoek, waar naast koffie en frisdrank gebak en industrieel ijs worden geserveerd, komt hij de eerste `ijsmachine' tegen: een houten ton waarin, indien goed verkoeld, ijs gemengd kon worden.

In een grote ruimte staat het zwaardere geschut uitgestald: de antieke ijsmachines. In de ruimte is de eerste ijsmachine van Gerrit Valk te vinden, met behulp van het apparaat werden per dag 4.000 ijsjes op een stokje vervaardigd. Al snel bleek de machine onvoldoende capaciteit te hebben. Valk schafte een nieuw apparaat aan: de Rollo IJsmachine uit Zweden. Dit metalen gevaarte kon per uur 4.000 ijsjes op een stokje produceren.

Naast een blik in de geschiedenis van het fabrieksijs, biedt het museum een kijkje in een antieke bakkerij. De bakkerij is sinds de tijden van Valk senior nauwelijks veranderd. Vorig jaar trok het museum 78.000 bezoekers. In het gastenboek jubelen kinderen over de broodjes die ze zelf mochten bakken. Ouderen herkennen veel uit hun jeugd. Een deftig oude vrouwenhandschrift stelt `we werden weer kind'.

Gerrit Valk's Bakkerij- en IJsmuseum, Dorpstraat 49, Hellendoorn, (0548) 654848, geopend van Pasen tot en met de Herfstvakantie, op zondag gesloten