Elizabeth

,,Haar lichaam en geest zijn niet van haar, maar van het land'', oordeelt een raadsheer over Queen Elizabeth (1533-1603) van Engeland. Zij is zojuist, op vijfentwintigjarige leeftijd, tot vorstin gekroond. Actrice Cate Blanchett speelt de Engelse koningin voortreffelijk gelijkend met de portretten uit haar regeringsperiode. Zij vormt de spil in de schitterend aangeklede, historische film Elizabeth (1998).

Die kroonscène alleen al is geweldig. Omringd door bedwelmende klanken van een koor ontvangt zij kroon en scepter, bovendien haar titel: `Koningin van Ierland, Engeland en Frankrijk'. Dus niet Schotland, en dat zal haar duur komen te staan. De katholieke Mary of Scotland zal Elizabeth zwaar bestrijden, die met zekere hand geleidelijk het protestantisme in Engeland de overmacht laat krijgen.

Duizenderlei draden en intriges lopen door de film. De roodblonde Blanchett krijgt alle gelegenheid zich in vele gedaantes te manifesteren. Als ijzige en onbereikbare minnares, als weifelachtige, heel jonge koningin tegenover een keiharde board van adellijke en kerkelijke hooggeplaatsten. Afgezien van benarde politieke omstandigheden treft Queen Elizabeth I een aangrijpend dilemma. Omdat zij ervan overtuigd was getrouwd te zijn met haar volk, en omdat zij in de mannen niets dan oorlogvoerende charlatans zag, machtswellustelingen en nog erger, weigerde zij te trouwen. De hele film door probeert Sir Robert (Geoffrey Rush) haar te verleiden, wat mislukt. Haar missie ligt niet in het koninklijke huwelijksbed om de opvolging veilig te stellen, maar in het Koninkrijk.

Al eerder was het boeiende, dramatische leven van Elizabeth onderwerp van een film, The Private Lives of Elizabeth and Essex (1939). En terecht. Iedereen die ook maar enige belangstelling heeft voor het Elizabethaanse drama, ontstaan tijdens haar regeringstijd, kan in Elizabeth zien uit welke helse, intrigerende conflicten dit genre voortkomt. Shakespeare, en ook Marlowe, zetten haar populaire persoonlijkheid luister bij.

Het lijkt alsof in deze film het prachtige schilderij dat Marcus Gheeraerts maakte van de dansende koningin tot leven komt. Die sensuele hofstijl vond zijn noodzakelijke contrast in de wreedheden die in de film uiterst gestileerd getoond worden. En zelden in de theatergeschiedenis vormden een vorstin en haar belangrijkste schrijver, William Shakespeare, zo'n intrigerende en elkaar wederzijds inspirerende eenheid.

Elizabeth (Shekhar Kapur, 1998, VS), NET5, 20.30-22.45u.