Een tikkeltje te tam

Wild kamperen is verboden in Nederland en dat geeft een extra omlijsting aan de keren dat je het hebt gedaan. Vanaf een laat uur op de middag zoek je in het landschap naar overnachtingsplekken. De gemoedstoestand is: je moet een tent opslaan, maar het kan niet: hier sta je te veel in het zicht, daar is de grond te drassig. De vragen worden prangender: zullen we bij de boer aanbellen om onze waterflessen te vullen? Of water uit de beek koken? Kan écht niemand ons hier zien? Gaandeweg wordt Nederland het decor van boze boeren en overijverige veldwachters.

Alles wordt in Nederland getemd en al is wild kamperen nog steeds verboden, het wordt sinds enkele jaren gedoogd in de vorm van `paalkamperen'. Op een beperkt aantal kleine, open plekken in het bos staan paaltjes met het vignet van een tent en een berugzakte wandelaar. Daar mogen gratis, maximaal drie trekkerstenten staan binnen een straal van 10 meter binnen de paal.

Nu is er ook een lange afstandswandelroute die geheel paalkamperend is af te leggen: het Twentepad. Een 85 kilometer lange rondwandeling met Oldenzaal of Almelo als startpunt. Er zijn op dit pad zeven locaties voor `paalkampeerders'. Volgens de website van Staatsbosbeheer is er bij een kampeerpaal `altijd voldoende beschutting'. Open vuur is verboden ,,en de enige voorziening is een waterpomp''.

Almelo wordt startpunt. Almelo! Beroemd om het gedicht: `in Almelo is altijd wat te doen! Soms springt het licht op rood, soms springt het licht op groen.' Never a dull moment, ik had het kunnen weten. Langs Huize Almelo maakt een Mechelse herder een omtrekkende beweging richting kuiten. Te vaak door loszwervende viervoeters belaagd, kwispel ik automatisch met mijn wandelstok. In plaats van het geluid van hout op kaak, klinkt achter mij het woedende, hete aardappel geblaf van de hondenbezitter, een jongeman in het lokale VVD-uniform: corduroy broek en slobbertrui. Geheel anders is de begroeting van een fietser die mij even verderop `een fijne wandeling' toewenst en die van een eekhoorn. Het pluizige boomratje toont geen enkele angst en blijft lang op ooghoogte zitten.

De onschuld is uit het Twentse landschap verdwenen. Hoge voedersilo's staan naast enorme barakken met kleine ramen voor pluimvee, varkens of koeien. Bij menig boerderij liggen bij de ingang nog de matten en tapijten die tot voor kort doordrenkt waren met desinfectans tegen MKZ. Boven akkerland hangt bij vlagen een chemische geur, die de vraag oproept of het hier herbiciden of kunstmest betreft. Tekenen van in opspraak geraakte agricultuur. Maar boven de wandelaar strekt zich een baldakijn van vogelgeluiden uit.

Vergeten is de leesbril, zodat het paadje langs het beekje de Markgraven, zoals aangegeven in het wandelgidsje, wordt gemist. Aan de Hunzerbeek nemen we dan maar even de tijd om te kijken hoe roeken een roofvogel verjagen en twee mannetjes houtduiven elkaar in de veren vliegen. Helaas is de rugzak groot en vol en de verrekijker onvindbaar.

Na het beekje komt het Tubbergerveld waar, aan het belendende Hondenven, gepaalkampeerd zou kunnen worden. Hoe de wandelaar echter speurt, het pad naar het ven is niet te vinden. Verder naar Tubbergen dus, waar het volgende paalkampeerterrein moet zijn.

In Tubbergen is nog meer te doen dan in Almelo. We doorkruisen het terrein van een bejaardentehuis, lopen langs een zwembad en staan dan weer buiten gemeente Tubbergen. Dit keer zal ons het paalkampeervignet niet ontgaan, en zowaar: op de Iemscheweg een paal met een werkelijk miniem bordje. Even verderop weer dat bordje en na wat zigzaggen in het groen: het paalkampeerterreintje. wc-papier in de bosjes geeft een vage aanwijzing waar vorige kampeerders toilet hebben gemaakt. Wolken muggen maken erop attent dat de smeerolie die de kleine, stekende en zuigende beestjes moet verdrijven, is thuisgelaten. Wel vind ik de tekentang. Maar hoe ik verder ook om me heen kijk, geen pomp. Het wandelgidsje geeft uitsluitsel: ,,Bij de paal zijn er vrijwel geen voorzieningen (..) Soms kunt u in de buurt drinkwater krijgen''.

De boer en boerin die de waterhouders vullen, kijken niet op van een dorstige wandelaar. ,,Is het nog een beetje leuk wonen in Amsterdam?'' vraagt de boer. ,,In Almelo is het niet veilig meer'', weet hij. Junks en tasjesdieven maken de stad onveilig. Maar hier is het nog goed toeven: ,,Als u geluk hebt ziet u vanavond een ree met jong.'' Geen ree met jong, maar twee mederugzakkers maken later hun opwachting. Waar is hier water? willen ze weten. Wanneer ik hun de boer wijs, relativeert de jongen zijn waterbehoefte met: ,,Te veel water kan ook een probleem zijn'', en zijn gebed wordt verhoord, het begint te onweren en te regenen.

Op de terugweg, de volgende dag, zie ik vanuit de trein een ree in het bos, een voorpoot geheven alsof ze een jachthond is. In de krant een bericht over met MKZ besmet wild. Thuis vind ik onderin de rugzak de verrekijker. Toch betrekkelijk weinig vergeten dit keer.

Het Twentepad, bij VVV, ANWB, de betere wandelwinkels en bij het Wandelplatform-LAW in Amersfoort. ƒ19,50.