Donors Cambodja blindheid voor corruptie verweten

De Cambodjaanse oppositieleider Sam Rainsy heeft in Tokio scherpe kritiek geleverd op de grootste buitenlandse steunverleners aan zijn land, die deze week voor hun jaarlijkse top in Japan bijeen waren. ,,De Franse regering is blind voor corruptie bij Franse bedrijven'', zei Rainsy. Japanse begrotingssteun noemde hij een ,,aanmoediging voor corruptie'' binnen de Cambodjaanse regering zelf. Daarnaast hebben deze landen volgens hem verborgen agenda's. De oude koloniale heerser Frankrijk ,,wil de francofonie in stand houden en stelt eisen aan taalgebruik; concrete projecten in opdracht van Japan gaan alleen naar Japanse bedrijven''.

Een goed woord had Rainsy alleen voor kleine donoren ,,als de Scandinavische landen en Nederland'' die geen verborgen agenda hebben en ,,spreken namens de Cambodjanen''.

Niettemin trokken de donorlanden ruimschoots de buidel open. Cambodja krijgt het komende jaar 560 miljoen dollar steun, waarvan tweederden gift, meer dan de 500 miljoen waarom het had gevraagd. Gastheer Japan neemt als grootste donor 108 miljoen dollar voor zijn rekening, terwijl Nederland 5,5 miljoen dollar bijdraagt.

Geconfronteerd met het probleem corruptie koos de Cambodjaanse minister Keat Chhon (Financiën) na afloop van de bijeenkomst de aanval: ,,Ook al hebben we nog geen wetgeving tegen corruptie, er is een opzet en deze zal zeker worden aangenomen.''

De zwaarste beschuldiging van corruptie circuleerde geluidloos tijdens de top. De Britse organisatie Global Witness stelt in een op 8 juni gepubliceerd rapport dat ,,corruptie hoog en laag'' het voornaamste obstakel is bij het voorkomen van illegale kap in de snel verdwijnende tropische bossen van Cambodja. De illegale kap staat, aldus de organisatie, ,,veelal onder controle van het leger''. Buitenlandse bedrijven werken mee aan de export van tropisch hardhout naar het Westen, terwijl de lokale bevolking zich geen hout voor eigen huizen meer kan veroorloven.

Global Witness heeft een haat-liefde relatie met de Cambodjaanse regering. Enerzijds werkt het mee aan controle op ontbossing, anderzijds wekte het laatste rapport zoveel woede op dat Cambodja de donorlanden schriftelijk meedeelde dat het geen rol mocht spelen op de top in Tokio. Uiteindelijk, zegt een woordvoerder van de Wereldbank, ,,lag het rapport ter inzage op tafel, maar kwam het niet direct ter sprake''. Premier Hun Sen koos ook hier de aanval en zei in zijn openingstoespraak dat ,,de keuze voor Global Witness – onze grootste criticus – als monitor van illegale kap toont dat wij vastbesloten zijn corruptie uit te roeien''.

De donorlanden leggen Cambodja geen harde voorwaarden op maar geven steun ,,vanuit begrip voor de geboekte vooruitgang en de gegeven beloften'', aldus de Wereldbank. Kern van de verwachte hervormingen is juridisch: ,,verbetering van wetten, wetgevend proces en integriteit van functionarissen''. Keat Chhon erkende dat juridische hervormingen achterlopen en ,,met name het beoordelen van rechters'' een probleem is. Wegens ,,corruptie''.