Dan liever de lucht in

Voor wie zojuist heeft ingeschakeld: eerst een korte samenvatting van de langst lopende Nederlands-Britse soap. KLM en British Airways (BA) proberen al een jaar of tien te fuseren, maar de onderhandelingen mislukken steeds. De laatste breuk was vorig jaar. Nu wordt weer gepraat.

Naast de bij fusie- en overnames gebruikelijke persoonlijke tegenstellingen is er een bijna eeuwige splijtzwam: de landingsrechten. KLM moet in elk geval op papier Nederlands blijven, anders riskeert zij her en der landingsrechten die zijn verleend op haar status als nationale Nederlandse luchtvaartmaatschappij.

Maar hoe lang kunnen politici nog Hollands glorie laten prevaleren als zij in andere sectoren van de economie juist wars zijn van eng-nationalistische opvattingen?

De meeste kabelmaatschappijen zijn al in buitenlandse handen. Telefoon en post zijn privaat eigendom geworden. Wie dat wil, kan glasvezel- of andere kabelnetwerken in de grond stoppen. Stroom kun je straks op elke hoek van de straat kopen.

Nu is ook het buitenland aan de beurt. Minister Jorritsma zei gisteren in Parijs dat Nederland ,,een beetje geïrriteerd'' is over het optreden van Electricité de France. Deze nationale energiekampioen koopt graag buitenlandse concurrenten, terwijl het buitenland in Frankrijk geen poot aan de grond krijgt.

Ook nationale landingsrechten hebben hun langste tijd gehad. De privatisering van nationale luchthavens zal hun de genadeslag geven. De Britse luchthavens staan al op de beurs, Frankfurt kwam afgelopen week en Schiphol zal volgen.

Hun aandeelhouders willen straks geld zien en hun managers gaan met een beroep op de eisen van hun beleggers politici onder druk zetten. Weg met die nationale landingsrechten, laat een luchthaven elke vijf jaar maar een veiling houden. De hoogste bieder wint. Meer winst, meer vennootschapsbelasting. KLM ziet de bui al hangen en ageert tegen Schiphols beursgang.

Bent u een veelvlieger, dan kunt u de kostenstijging van het vliegbiljet opvangen door straks aandelen Schiphol te kopen.

Bent u de KLM, dan kunt u met de honderden miljoenen overtollig kasgeld een pakket aandelen Schiphol kopen. Net genoeg om het veiling- en prijsbeleid van topman Cerfontaine te beïnvloeden, net niet genoeg om last te krijgen met de kartelwaakhonden.

Bent u BA, dan moet u rap een minderheidsbelang in KLM kopen, voordat een concurrent er met de Nederlandse landingsrechten vandoor gaat.