Trimble: hardere lijn Ulster

David Trimble, de eerste minister van het Noord-Ierse zelfbestuur, heeft de Britse premier Blair gisteren in Londen gevraagd zich harder op te stellen tegenover de ,,extremisten'', in een poging een nieuwe crisis in zijn leiderschap te voorkomen.

Trimble's partij, de gematigd protestantse Ulster Unionist Party (UUP), leed tijdens de recente parlementsverkiezingen een gevoelig verlies van drie zetels en is ook verzwakt in de tegelijk gehouden gemeenteraden. Zowel de protestantse haviken van de fundamentalistische dominee Ian Paisley, verenigd in de Democratic Unionist Party (DUP), als het republikeinse Sinn Féin, de politieke tak van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), kwamen versterkt uit de verkiezingen.

Trimble vroeg Blair snel een oplossing te vinden voor het uitblijven van ontwapening door de IRA. Om dat te bereiken moet Blair volgens hem zijn ,,verzoenende'' opstelling van de afgelopen jaren opgeven. Eerder heeft Trimble gedreigd als premier en partijleider op te stappen wanneer de IRA per 1 juli niet daadwerkelijk wapens buiten gebruik heeft gesteld. Dat dreigement herhaalde hij gisteren in Downing Street. Als hij dat daadwerkelijk zou doen is het Noord-Ierse vredesproces, dat is gebaseerd op het Goede Vrijdag-akkoord van 1998, dood. Trimble was, samen met de toenmalige leider van de gematigde katholieke partij, John Hume, een van de architecten van het vredesakkoord.

In de aanloop naar 1 juli zouden hardliners in zijn eigen partij, die twijfelen aan dat akkoord, al een poging kunnen doen Trimble af te zetten. Trimble riep zijn partij op ,,het hoofd koel te houden''. De partij heeft in Westminster nog maar twee zetels méér dan de DUP en verloor 31 van zijn 185 raadszetels, terwijl de DUP terechtkwam op 131 en Sinn Féin op 108 zetels.

In het uiterste geval kan premier Blair het Noord-Ierse zelfbestuur schorsen. Dat gebeurde in februari vorig jaar ook al eens, over dezelfde kwestie. De IRA is verplicht hetzij wapens voor vernietiging in te leveren bij de internationale ontwapeningscommissie, hetzij ze te laten verzegelen in opslagplaatsen. De IRA heeft daar tot nu toe alleen een symbolisch begin mee gemaakt. De protestanten vinden het onverteerbaar dat Sinn Féin in een democratisch bestuur zit, terwijl ze ,,wapens onder tafel heeft''. Trimble vroeg Blair zich niet te laten strikken voor de zoveelste ronde ,,fop-onderhandelen''.