True love is een acteursfeest vol rauwe emoties

Wat is ware liefde? Je vrouw voorlezen in bed en haar overal tedere kussen geven? De zomerjurk van je nieuwe geliefde openscheuren en ontdekken dat zij er niets onder draagt? Of is de ware liefde zes Barbiepoppen in je anus stoppen? En het zoontje dat zijn vader pijpt? In het toneelstuk True Love neemt de Amerikaanse schrijver Charles Mee vele vormen van liefde door, van degelijke huwelijkse liefde tot perverse seks.

Ivo van Hove, directeur van het Holland Festival en van Toneelgroep Amsterdam, zou aanvankelijk een toneelbewerking maken van Martin Scorcese's film Mean Streets. Omdat hij de rechten niet kon krijgen, stapte hij op het laatste moment over op de locatievoorstelling True Love, die gisteren zijn wereldpremière beleefte.

Charles Mee baseerde True Love op Racine's Phèdre (1677) en op de bron daarvan, Hippolytus (428 v.Chr.) van Euripides, beide handelend over de fatale liefde van Phaedra voor haar stiefzoon. Mee grijpt dit gegeven aan om een collage van dialogen over de ware liefde te maken. Hiervoor plaats hij Phaedra, die dit keer Polly heet, met haar stiefzoon in een Amerikaans motel, in afwachting van haar echtgenoot. Ze worden omringd door daar aangespoelde figuren, die als koor dienen. De groep zwerfjongeren denkt bij liefde vooral aan wilde seks. De vrouwen gaan tekeer tegen de mannen (,,Honden zijn beter dan mannen''), en andersom. De mannen spelen, de vrouwen proberen hun beschaving op te houden.

Van Hove maakt de plaats van handeling nog abstracter. Hij plaatst de groep in een ovalen arena opgebouwd uit losliggende langwerpige kratten, met aan het plafond een enorme spiegelbol. Onverstoorbaar rondscharrelende dikke kippen geven tegenwicht aan het drukke gedoe van de personages. Op de geluidsband klinken liefdesliedjes (Een beetje, God Only Knows), en flarden van een talkshow, om het hedendaags getob over mens en gevoelens context te geven. De uitgangssituatie blijkt pas later, de eerste uren zien we een groep mensen van onduidelijke samenhang die over liefde praat en een feest bouwt dat op een orgie uitloopt. De jongens hebben snorren en lekkere speelpakjes, de meisjes zijn schaars gekleed. De spelers lopen geregeld naakt rond.

Na enkele groots opgezette stukken als India Song, Alice in Bed en The Massacre at Paris, waarin de streng gestileerde vormgeving domineerde, maakt Van Hove met True Love weer eens een echt acteursstuk, dat voortborduurt op De dame met de camelia's. De spelers krijgen van hem veel ruimte om True Love tot een brutaal, ongepolijst feest te maken, vol rauwe emoties. Van Hove's regie is vooral ongekend dynamisch en lekker decadent. Opgezweept door luide muziek rennen de jongeren door de arena. Met apekooien, dansen en stoeien kunnen zij de agressie en lust maar nauwelijks beheersen. De hormonen gieren door hun lijf. Het geeft de voorstelling een intense spanning. Te lachen valt er ook veel, om al die decadenten. Fred Goessens speelt een onsmakelijk moedernicht, en maakt hier een hilarisch vette stratenmaker-op-hakken-show van. Zijn dikke blote billen schurkt hij langs die van Jorre Vandenbussche. Roeland Fernhout krijgt een slagroomtaart in zijn kruis geduwd, en een Romeinse kaars in zijn kont.

Tussen deze aapachtigen beweegt zich waardig hoofdpersoon Polly (gespeeld door Janni Goslinga) als enigszins beschaafd mens. Verheven teksten over de schoonheid van de liefde wisselt ze af met extatische zelfbevrediging. Polly onderwijst de jeugdigen dat liefde als onbeheersde lust het laagste, dierlijke is. De onbaatzuchtige liefde daarentegen is het hoogste, menselijke. Ze haalt dit onderscheid echter zelf onderuit door haar moederlijke gevoelens met lust te vermengen. Geen enkel soort liefde is beter dan de andere, wil Mee met True Love zeggen. Zelfs bij het laatste verbod – zoals Karel van het Reve ooit dichtte: ,,We vinden alles best/ Behalve incest'' – legt Mee zich niet neer.

Halverwege krijgt de voorstelling opeens een hele andere kleur, als de vader (gedistingeerd gespeeld door Fred Goessens) arriveert. De feestgangers verdwijnen, het licht gaat aan, de muziek verstomt. Deze omslag verloopt aanvankelijk moeizaam. De aankomst van de vader maakt de abstracte setting van het stuk opeens concreet – boze papa onderbreekt het uit de hand gelopen feestje van zoon – en dat is jammer. Bovendien is de scène tussen vader en zoon oppervlakkig en voorspelbaar. Daarna maken Goessens en Goslinga het echter goed door in een lange, rustige dialoog afscheid van elkaar te nemen, hiermee een verrassend tegenwicht gevend aan de drukke eerste helft. Treurig en schoon bezingen ze de laatste, misschien wel mooiste liefde: de liefde die voorbij is.

Voorstelling: True Love van Charles Mee door Toneelgroep Amsterdam. Regie: Ivo van Hove. Gezien: 11/6 Holland Festival, Zuiveringshal Westergasfabriek, Amsterdam. Aldaar t/m 8/9. Kaarten bij AUB Ticketshop Leidseplein, Amsterdam. Inl.: (020) 627 9070 of www.holndfstvl.com.