Communist gaat parlement Cyprus voorzitten

Cyprus heeft een nieuwe parlementsvoorzitter. Maar de communist Christofiás is geen fanatiekeling, zoals sommigen vrezen.

Cyprus heeft sinds enkele dagen een communistische parlementsvoorzitter. Het is Dimitris Christofiás (55), leider van de AKEL die bij de parlementsverkiezingen van 3 juni als grootste uit de bus kwam. Met 34,7 procent van de stemmen bleef zij 0,7 procent boven de regeringspartij van president Glafkos Kliridis (81), de Democratische Concentratie (DC).

Twee middenpartijen, de Democratische onder Tasos Papadopoulos (72) en de sociaal-democraten onder dr. Vasos Lysarídis (82) steunden de kandidatuur van de communist, die menigeen verbaasde omdat de AKEL ondanks haar sterkte altijd een marginale rol heeft gespeeld. De partij hield de opeenvolgende regeringen van aartsbisschop Makarios en Spyros Kyprianóu in het zadel zonder eraan deel te nemen. Dit lijkt anders te worden met de presidentsverkiezingen van 2003. Weinig Cyprioten twijfelen eraan dat de verkiezing van Christofiás deel uitmaakt van een ruilafspraak, waarbij de oude rot Papadopoulos over ruim anderhalf jaar als president zal worden gekozen met de steun van de communistische AKEL.

Dit zou aan Grieks-Cyprische kant kunnen wijzen op een verstarring, die zich aan de Turks-Cyprische reeds langer voordeed. Papadopoulos heeft de onderhandelingen met de Turks-Cyprische leider Denktas, die door laatstgenoemde op de lange baan zijn geschoven, een `theater' genoemd. De AKEL van haar kant slaat in haar dagblad Rizospástis (Radicale) de laatste tijd weer meer Grieks-centrische tonen aan. De nieuwe parlementsvoorzitter verklaarde onlangs dat een oplossing voor het Cyprus-probleem ,,over Kyrenia loopt''. Kyrenia is de stad in het uiterste noorden van het eiland die de Turken het eerst veroverden toen ze in 1974 Cyprus binnenvielen, en die ze dan ook nooit zullen opgeven. Maar het is ook Christofiás' `kiesdistrict' – hij is door vluchtelingen uit deze provincie in het parlement gekozen.

De leider van de DC en tegenkandidaat voor het voorzitterschap van het parlement, Nikos Anastasiádis, heeft zijn afschuw uitgesproken over het vooruitzicht van een communistische parlementsvoorzitter, die het staatshoofd bij diens afwezigheid – zoals meteen al deze week – dient te vervangen. Het zou een ongunstige uitstraling hebben op Cyprus' kandidatuur voor de EU waarover de komende twee jaar verder moet worden onderhandeld: ,,Ik wil al die vroegere vergelijkingen met Cuba niet opnieuw horen.'' Onderhandelaar met de EU en oud-president Jorgos Vasilíou, niet herkozen in het parlement (wel zijn echtgenote) staat ook bepaald niet op de lijn van Christofiás/Papadopoulos.

Als tegenargument wordt erop gewezen dat de AKEL al jaren, anders dan haar Griekse zusterpartij, voorstander is van oriëntatie op de EU en dat haar leider moeilijk een fanatiekeling kan worden genoemd. Gevraagd of hij de beeltenis van Maria, die boven het spreekgestoelte van de parlementsvoorzitter hangt, zou laten weghalen, zei Christofiás: ,,Zoiets zou ik mijn diepgelovige moeder niet kunnen aandoen.'' Sommigen vermoeden dat ook de hartoperatie die Christofiás vorig jaar heeft ondergaan, hem vriendelijker heeft gestemd jegens de kerk.