China is sleutel tot nieuwe handelsronde

De Chinees-Amerikaanse betrekkingen vormden een hinderpaal voor nieuwe wereldhandelsbesprekingen. Dat obstakel is nu weggenomen.

De kans dat China wordt toegelaten tot de Wereldhandelsorganisatie WTO tijdens de ministersvergadering in Qatar in november, zijn sinds dit weekeinde aanzienlijk gestegen. De regeringen in Peking en Washington werden het zaterdag eens over Chinese toetreding tot de WTO. Met een Chinees lidmaatschap wordt ook de kans vergroot dat er nieuwe handelsbesprekingen komen op een wereldwijde schaal.

De VS en China ruimden eind vorige week na langdurige onderhandelingen de laatste obstakels op. Eerder deze maand had president Bush het Congres al voorgesteld de `normale handelsbetrekkingen'-status van China te verlengen. President Clinton had die stap al genomen, maar na het incident met het Amerikaanse spionagevliegtuig dat op het Chinese eiland Hainan is vastgehouden, werd het voor mogelijk gehouden dat de verkoeling van de betrekkingen ook op handelsgebied negatieve gevolgen zou hebben.

Volgens de Amerikaanse permanente handelsvertegenwoordiger Robert Zoellick is het nu bereikte akkoord met China ,,een doorbraak voor Amerikaanse boeren en bedrijven die zaken doen met China''. Volgens Zoellick, die de status van minister en lid van het kabinet van president Bush heeft, wordt China door dit akkoord ,,in de richting van een WTO-lidmaatschap en verder op het pad van economische hervormingen en vestiging van de rechtsstaat gedreven''.

De Amerikaanse export naar China groeide in 2000 met 24 procent (tot 16 miljard dollar) ten opzichte van het voorafgaande jaar. Naar schatting 350.000 à 400.000 Amerikanen vinden werk in die export. Amerikaanse consumenten kopen goedkope elektronica en andere huishoudelijke producten dankzij China's export naar de Verenigde Staten, aldus minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell, die hoopt het Congres ervan te kunnen overtuigen de voorgestelde handelsvoordelen voor China goed te keuren.

Peking streeft al tien jaar naar een lidmaatschap van de WTO. Met name de Verenigde Staten hebben daar lang bezwaren tegen gekoesterd. Vooral de subsidies aan de Chinese boerenstand gingen de Amerikanen te ver. Bij de onderhandelingen over toetreding wordt het aanvaardbare niveau van subsidiëring bij benadering vastgelegd. Waarover men het nu precies eens is geworden is niet onthuld, maar de toelaatbare landbouwsubsidie zou tussen de 5 en 10 procent van de opbrengst bedragen. Voor ontwikkelde landen is de bovengrens 5 procent.

Over aanvaardbare subsidieniveaus ontstaat regelmatig onenigheid, zoals blijkt uit de Europese reacties op de aankondiging van president Bush dat hij het niveau van staalsubsidies buiten de Verenigde Staten wil laten onderzoeken.

Tijdens de reis die president Bush door Europa maakt, moet hij ook de dreiging van represailles ter waarde van 4 miljard dollar zien te voorkomen waar de EU mee heeft gedreigd als Washington zijn eigen exportsubsidies niet indamt.