Alle hens aan dek bij KPN

De problemen stapelen zich op, de keuzes zijn razend complex. Twee van de commissarissen van KPN gaan het eigen bestuur adviseren. Staat de KPN-top onder curatele?

Het is nu alle hens aan dek bij KPN. De keuzes voor een overlevingsstrategie zijn zo complex en zo dringend geworden, dat twee commissarissen zich intensief gaan bezighouden met het dagelijks beleid van de raad van bestuur.

Zij nemen tegen de achtergrond van een dramatische koersdaling van het volksaandeel KPN de twee meest cruciale en nauw vervlochten problemen voor hun rekening. Hoe komt KPN, waar meer dan 40.000 mensen werken, op korte termijn aan geld? En hoe ziet de toekomst er daarna uit?

D. Eustace, die als financiële brandweerman bij Philips een dreigende opstand van financiers wist te bezweren, neemt de schuldenreductie en verkoop van niet-kernactiviteiten voor zijn rekening. T.Risseeuw, voormalig succesvol topman van automatiseringsbedrijf Getronics, waar twee weken geleden een bestuurscrisis uitbrak, doet de strategie van KPN, inclusief samenwerking met andere telefoonbedrijven.

,,Zij moeten strategische knopen doorhakken, en dat is niet zo makkelijk'', zegt directeur P.Frentrop van Déminor, een adviesfirma over ondernemingsbestuur. ,,Zij zitten met de grote vraag hoe zij moeten voorkomen dat KPN failliet gaat'', oordeelt Frentrop, die zes weken geleden op de aandeelhoudersvergadering nog tegen het gevoerde beleid van KPN opponeerde.

De overheid is met een belang van ruim 30 procent de dominante kapitaalverschaffer en benoemt drie van de zeven commissarissen. [Vervolg KPN: pagina 17]

KPN

Controle 'derde' wiel aan de wagen

[Vervolg van pagina 1] De expliciete adviestaak die Eustace en Risseeuw op zich nemen valt keurig binnen hun wettelijk mandaat als commissaris. De buitenwereld moet niet denken dat de commissarissen de raad van bestuur onder leiding van P. Smits onder curatele hebben gesteld.

De taak van Nederlandse commissarissen is tweeledig: controle van het directiebeleid en advies geven. In de opvattingen over modern ondernemingsbestuur is de laatste jaren de controletaak echter centraal komen te staan.

Door nu intensief te gaan adviseren laten de commissarissen op on-Nederlandse manier overigens hun taakverdeling met de raad van bestuur versmelten: zij worden als naaste adviseur bijna surrogaat bestuurders, met hun controletaak als het derde wiel aan de wagen.

De commissarissen van KPN waren vorig jaar al steeds indringender betrokken bij het beleid. Zij vergaderden toen 18 maal en het tijdsbeslag was een argument om hun beloning met ingang van dit jaar op te trekken. De president-commissaris ging 15.000 gulden omhoog naar 105.000, de andere 10.000 gulden naar 80.000.

KPN maakte in het eerste kwartaal meer dan een miljard gulden verlies en zucht onder een schuldenlast van meer dan 50 miljard gulden. De opties – een aandelenemissie of een uitverkoop – om uit de penarie te komen zijn weinig hoopgevend.

De intensieve bemoeienis van commissarissen als een bedrijf in de gevarenzone komt, speelde zich vroeger meest achter de schermen af. Het is het lot van commissarissen dat de echte test van hun kunnen komt als de problemen zich opstapelen. Zolang de onderneming floreert en de raad van bestuur adequate keuzes maakt zijn vijf of zes vergaderingen per jaar voldoende. Als de nood stijgt, groeit ook de bemoeienis van de commissarissen. Bij softwarebedrijf Baan vergaderden de commissarissen vorig jaar bijna wekelijks om het vertrek van topvrouw M. Coleman, de koersval van de aandelen en angst onder personeel en klanten het hoofd te bieden. Bij Baan werd ook duidelijk dat sommige buitenlandse commissarissen niet voorbereid waren op hun werkverzwaring en aftraden. Risseeuw en Eustace hebben in elk geval tijd voor KPN. Andere KPN-commissarissen, zoals C. van der Hoeven (Ahold) en A. Scheepbouwer (TPG), moeten ook hun bedrijf leiden.