Stoere breakdancer en skateboarder op krukken

Als hij over straat loopt staart de helft van de mensen hem meelijwekkend na, de andere helft vraagt of hij hulp nodig heeft. Tot de Amerikaanse danser, choreograaf en videokunstenaar Bill Shannon (31) aan het stunten slaat op zijn krukken. Op z'n vijfde werd hij getroffen door een mysterieuze botziekte die hem dwong met krukken door het leven te gaan. Zoals Shannon in Regarding the Fall vertelt, was het uit rivaliteit met zijn jongere broertje dat hij leerde sprinten als de beste. Je kijkt je ogen ook uit als je Shannon, bijna vanuit zijn oksels, ijl zwevend snelheid ziet ontwikkelen of hem op video op een skateboard door New York ziet zoeven, zichzelf voortduwend met z'n krukken als waren het skistokken. Shannons beenspieren doen het nog, zodat hij met zijn krukken kan jongleren en zijn benen in de knoop kan leggen.

Het leuke aan hem als crutchmaster, krukkenkoning, is natuurlijk dat hij het clichébeeld van de zielige gehandicapte aan flarden scheurt. Shannon is een stoere breakdancer en skateboarder compleet met muts, trainingspak en bouwvakkerdecolleté. Een headspin zit er niet in, maar niemand doet zijn ingenieuze trapezenummer in de krukken na.

In de lezing-met-video-en-vragen die Regarding the Fall is, laat hij zien hoe mensen op straat in het Russische Novgorod of in New York reageren als hij doet alsof hij een trap op wil of een fles van de grond wil pakken. De `verborgen' camera staat elders en registreert het wegkijken en toeschieten van mensen. Daarbij speelt hij met het concept van de zielige gehandicapte. Zodra een oudere dame echter haar helpende (en onhandige) hand toesteekt, loopt hij `footless' de trap op en draait op zo'n manier weg dat het bijna de vrouw is die de trap op wordt geholpen met haar tassen. De lichamelijke spraakverwarring is hilarisch en wordt door Shannon in korte videosequenties getoond. Een even hippe jongen als Shannon zelf laat hem in alle goedbedoelde toeschietelijkheid als een klein kind uit een fles drinken. In Regarding the Fall benoemt de krukkenkoning als een professor wat er per seconde video gebeurt, welke keuze de helpende mens maakt, hoe mensen op hem reageren, hoe hij zichzelf als gehandicapte ervaart, wat vallen en gewichtloosheid is en welke sociologische en filosofische betekenis dat allemaal heeft. De conclusie van alle paradoxen die zijn handicap opwerpen is dat zijn handicap kunst is.

Daar valt over te twisten. In zijn voorstelling Old Rain verworden zijn stunts namelijk tot kunstjes, een bezwaar dat meer hiphop-voorstellingen aankleeft. Drie verbluffend goede breakdancers (Prosenjit Kundo, Simona Baltz en David Fogler) doen met Shannon om de beurt hun ding op het technisch verrassende scratchwerk van dj Richie Tempo. Zuinig klapt het eigenlijk al te oude Holland-Festivalpubliek mee op de beats en `that's it'.

Shannon probeert de voorstelling aanvankelijk nog wel enigszins tot kunst op te kalefateren door de zwarte Imani Uzuri halve mantra's (vals) te laten zingen en haar met een violist door de zaal te laten schrijden, maar de portee ervan is onduidelijk. Shannon doet z'n regenjas uit, net als de anderen, om de vers bewierookte ruimte vervolgens weer te verlaten. Tja. Het slaat allemaal nergens op, al kun je ritmisch lekker meedeinen en duurt de stuurloosheid slechts 50 minuten.

Waarom het Holland Festival deze voorstelling naar Nederland heeft gehaald, is een artistiek raadsel; bij ons zijn er voor dit soort dansvoorstellingen net iets kunstzinniger makers te vinden (o.a. Marco Gerris, Abdelaziz Sarrokh of de gehandicapte breakdancer Paulo Nunes). Wat overblijft is de geslaagde videolezing c.q. installatie Regarding the Fall, maar die kun je weer nauwelijks waarderen zonder Shannon te hebben zien dansen. Shannons handicap is dan wel tot kunst verheven, maar als voorstelling wil Old Rain maar geen kunst worden.

Holland Festival. Bill Shannon: Old Rain & Regarding the Fall. Choreografie/dans: Bill Shannon, zang: Imani Uzuri, DJ: Richie D. Tempo. Gezien 9/6 Bellevue Amsterdam. Old Rain is nog te zien op 11-12/6. Inl: www.holndfstvl.com of (020) 5307110.