Snelweg voor afval

Almere heeft wat nieuws. Over enkele jaren zal een ingenieus ondergronds transportsysteem het afval in het stadshart automatisch wegzuigen. Ambtenaren, winkeliers en particulieren deponeren hun afvalzak in een zogenoemd inwerppunt en zodra zich een aantal zakken met papier, gft of restafval heeft verzameld, zuigt een systeem de zakken met een vaart van vijftig tot zeventig kilometer per uur door een ondergronds buizenstelsel. De zakken arriveren vervolgens in een centrale opslagruimte, bijgenaamd De Stofzuiger, die aan de rand van het centrum komt te staan. Vandaar brengen vrachtwagens maximaal vijf keer per dag het afval in het normale verwerkingscircuit. Het afvaltransport past bij de ambities van de 25 jaar oude pioniersstad, inmiddels 153.000 inwoners groot, om het stadshart uit te breiden volgens een futuristisch stedenbouwkundig plan van Rem Koolhaas. De uitbreiding bestaat uit winkels en veel kantoren plus museum, theater, muziekzaal en hotel en een enorme parkeergarage, want parkeren vlakbij alle voorzieningen is de norm, aldus een folder.

Projectleider Erik Wiltink van de gemeente toont de ronde buizen die dezer dagen onder het stadhuisplein worden aangelegd, tussen de buizen van riolering en stadsverwarming door. De voordelen van ondergronds afvaltransport zijn duidelijk, vertelt hij. Nooit meer uitpuilende containers met jankende katten. Minder stank. Er zullen geen afvalwagens door het centrum hoeven te rijden. Afval zal uit het straatbeeld verdwijnen. Zeker als straks alle prullenbakken in straten, op pleinen en in bioscoopfoyers op het systeem worden aangesloten. Frietzakjes en snoepwikkels verdwijnen als in De Efteling in de mond van holle bolle Gijs. Een wereldprimeur. De totale kosten zijn maximaal dertig miljoen gulden, over de laatste zestien miljoen is nog politiek overleg.

De winkeliers van Almere lijken het wel een geinig initiatief te vinden. Almere is de eerste gemeente in Nederland die ermee gaat werken en dat straalt af op de inwoners die vaker dan ze lief is moeten uitleggen wat er leuk is aan het wonen in de polder. Ook lokt het vooruitzicht dat ze minder hoeven te sjouwen met zakken en kartonnen dozen. De winkeliers verwachten niet dat het systeem een bijdrage zal hoeven leveren aan de vermindering van in afval snuffelende zwervers. Die heb je in Almere namelijk niet veel, zeggen ze.

Sommigen vragen of het systeem altijd zal functioneren. Anderen fantaseren dat zij bij het weggooien van een papiertje meteen hun trouwring verliezen of zelf worden meegezogen. Daar is allemaal geen sprake van, stelt projectleider Wiltink hen gerust. Het systeem is beveiligd net kleppen, compartimenten en inspectieluiken waarmee iedere onregelmatigheid kan worden opgespoord en verholpen. Er zal met pasjes worden gewerkt zodat de sociale controle groot is. Misschien zal een grappenmaker er een accu of een in stukken gezaagd bankstel in gooien wat tot verstoppingen kan leiden. Maar ervaringen in Zweedse steden en in het Olympisch Dorp in Barcelona tonen volgens de gemeente dat zoiets zelden voorkomt. Wel onderhandelt Almere met de leverancier over een onderhoudscontract op grond waarvan storingen in enkele uren zullen zijn verholpen.