Ons soort mensen

Fictie is allang niet meer het alleenrecht van de speelfilm. Sinds Arjan Ederveens 30 minuten-serie is ook de Nederlandse tv-kijker bekend met het fenomeen nep-documentaire. De Britse serie People like us, die de RVU vanaf vandaag uitzendt onder de titel Ons soort mensen, kan zich qua subtiel absurdisme meten met Ederveens meesterlijke `mockumentaries'.

Zes afleveringen lang neemt interviewer Roy Mallard weinig glamoureuze beroepen als politieman of makelaar onder de loep. Mallard komt zelf nooit helemaal in beeld, maar zijn gortdroge commentaar kleurt iedere scène. De zogenaamde documentairemaker is de eigenlijke, onzichtbare hoofdrolspeler. Die omdraaiing van het gebruikelijke rollenpatroon wordt nog eens versterkt door de geïnterviewden die, ondanks Mallards verzoek `niet op hem te letten en gewoon te doen zoals altijd', hem voortdurend direct aanspreken, hun lunch met hem delen en hem zelfs fysiek bedreigen.

Wat iedere keer begint als een registratie van `een gewone dag in het leven van' escaleert onveranderlijk tot een drama. Tijdens een routineus dagje op stap met een politieagent dreigt een werknemer van een verzekeringsbedrijf van het dak te springen. Het bezoek aan een in huwelijkszaken gespecialiseerd juristenkantoor eindigt in ruzie tussen de echtgenoten die het bedrijf runnen. En in de aflevering van vanavond, waarin Mallard elektronicabedrijf Zenotech bezoekt, is hij getuige van het moeizame ontslag van een niet al te snuggere medewerker en het bezoek van een Japanse klant en zijn onverstaanbare tolk.

Zenotech wordt bevolkt door regelrechte karikaturen. De directeur weet eigenlijk niet wat zijn bedrijf fabriceert en heeft zijn handen vol aan zijn dertig jaar jongere vrouw en zijn bazige secretaresse. De technisch expert, die heel huiselijk zijn squashkleding op de radiator in zijn kantoor droogt, kan enkel communiceren in onbegrijpelijke afkortingen.

Maar de kracht van People like us schuilt niet in de hilarische typetjes. De humor zit vooral in details: de directeur die een kinderlijk getekend organigram simpelweg omdraait om uit te leggen wat bottom-up management betekent, de running gag over fout geparkeerde auto's, de even ironische als onderkoelde voice-over. En dit alles wordt zo razendsnel en onnadrukkelijk gepresenteerd dat je als kijker je lach bijna moet inhouden om niet de volgende grap te missen.

Ons soort mensen, RVU, Ned.3, 19.00-19.30u.