VS positief over opkomst in Iran

De Amerikaanse regering heeft gisteren opgewekt gereageerd op de hoge opkomst tijdens de Iraanse presidentsverkiezingen, die volgens haar het verlangen naar democratische hervormingen in het land weerspiegelt.

De stembureaus in de Islamitische Republiek werden gisteren tot middernacht opengehouden, vier uur langer dan beoogd, volgens de Iraanse autoriteiten wegens de grote toestroom van kiezers. Maar cijfers over de opkomst waren vannacht nog niet bekend. De uitslag wordt in de loop van vandaag verwacht. Sinds de hervormingsgezinde president Mohammad Khatami vorige maand zijn kandidatuur bekendmaakte, wordt algemeen aangenomen dat hij een tweede en laatste ambtstermijn krijgt. Zijn negen tegenkandidaten zijn lichtgewichten.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat ,,de hoge opkomst lijkt aan te geven dat er onder de Iraniërs een diep verlangen leeft naar vrijheid, openheid, wettigheid en welzijn''. Ten aanzien van de kans dat dit verlangen wordt verwezenlijkt, toonde hij zich voorzichtig. In de eerste ambtstermijn van Khatami heeft de conservatieve factie het hervormingsstreven voor een aanzienlijk deel weten te blokkeren. ,,Wij hopen dat de stemmen (van de kiezers) worden gehoord en dat hun wensen worden geëerbiedigd'', aldus de woordvoerder,

De Amerikaanse regering gaf tegelijk aan dat zij een verlenging van de bestaande Amerikaanse sancties tegen buitenlandse ondernemingen die in Iran en Libië investeren, tot twee jaar wenst te beperken. De betreffende wet, de Iran Libya Sanctions Act, loopt 4 augustus af. Het regeringsvoorstel is een compromis tussen de meerderheid van de Congresleden, die een verlenging met 5 jaar voorstaat, en de machtige Amerikaanse olielobby, die helemaal geen verlenging wenst maar toegang tot de Iraanse oliemarkt. Overigens heeft de wet tot dusverre niet tot concrete maatregelen tegen een buitenlandse onderneming geleid.

De regering wil op die manier tevens een gebaar van goede wil maken naar de regering van Khatami. Een adviseur van de oud-presidenten Ford en Bush sr., Brent Scowcroft, pleitte gisteren voor eenzijdige opheffing van alle Amerikaanse sancties tegen Iran om de hervormingsbeweging in Iran te steunen. De VS en Iran onderhouden op dit moment geen betrekkingen. In Iran is het idee van normalisering van de relaties geen taboe meer, maar het land wacht op een eerste stap van de Amerikanen.