Pensioenvermogen

Volgens het artikel `Recordsom pensioenpot voor Philips' zou dit bedrijf in het kader van een financieringsovereenkomst 550 miljoen gulden `teruggekregen' hebben van zijn Nederlandse pensioenfonds (NRC Handelsblad, 31 mei). Aangezien Philips in Nederland al jaren geen pensioenpremie meer betaalt, kan hier niet gesproken worden van `teruggave'.

Wie heeft recht op vermogensoverschotten bij een pensioenfonds? De wetgever heeft dergelijke transfers in de Pensioen- en Spaarfondsenwet niet geregeld. Ondernemingspensioenfondsen hebben bij wet eigen rechtspersoonlijkheid. Meestal zijn het stichtingen. Het Burgerlijk Wetboek verbiedt stichtingen om uitkeringen te doen aan de oprichters en anderen tenzij de uitkeringen aan laatstgenoemden een ideële of sociale strekking hebben. Regelingen in het pensioenreglement of statuten kunnen niet in strijd met de wet worden vastgesteld. Dit geldt ook voor een zogenaamde `financieringsovereenkomst'. Het is dan ook vreemd dat bij (pensioenfonds-)stichtingen transfers plaatsvinden naar het moederbedrijf, om aldus deel uit te maken van het bedrijfsresultaat.

Navraag bij diverse fondsen en bij de toezichthoudende `Verzekeringskamer' naar de wettelijke onderbouwing van bedoelde transfers (Philips, Nedlloyd, Unilever enz.) leidde niet tot een bevredigend antwoord.

Kennelijk is hier op grote schaal sprake van een niet legale praktijk, die zoals zo veel andere zaken in dit land, door de overheid wordt gedoogd. Intussen worden de pensioenen van de fondsdeelnemers in voorkomende gevallen minimalistisch beheerd. Bij de DAF bleek enkele jaren terug waar dit toe kan leiden.