Iers neen

HET STAAT ALS EEN HUIS: zonder een Iers jawoord is er geen Verdrag van Nice. Dat moet noodgedwongen het uitgangspunt zijn van alle overwegingen na de negatieve uitslag van het Ierse referendum over dit verdrag. Gelamenteer als `de Ieren geven ons stank voor dank' na de 45 miljard euro die zij totdusver uit de structuur- en landbouwfondsen ontvingen, is zinloos. Vrees voor verlies van soevereiniteit is een voornaam ingrediënt geweest in de no-vote. Die vrees is niet typisch Iers, maar kreeg een stem omdat een verdrag als in Nice is gesloten in Ierland nu eenmaal aan een referendum moet worden onderworpen. De Denen gingen de Ieren voor in 1992 en nogmaals in 1998 toen zij zich tegen de euro keerden. De ervaringen van acht jaar geleden, toen de Denen na enig diplomatiek gesleutel in een tweede volksraadpleging het verdrag van Maastricht alsnog aanvaardden, inspireert `Brussel' vermoedelijk tot pogingen met tegemoetkomingen ook de Ieren terug in de Europese kraal te voeren.

De extreem lage opkomst bij het referendum suggereert dat een noodverband binnen bereik is. De Ierse regering heeft het campagnevoeren vrijwel geheel overgelaten aan de tegenstanders, een bonte verzameling van nationalisten en Groenen. In een tweede ronde zou de coalitie van centrumLinks en centrum-rechts het een en ander kunnen goed maken door de Ieren met meer nadruk te wijzen op de voordelen van het lidmaatschap van de Unie en op het risico die te verspelen wanneer zij `Nice' opnieuw zouden afwijzen. Als de weerstanden met een enkele concessie kunnen worden overwonnen en de thuisblijvers van nu kunnen worden gemobiliseerd, zou dat een voor Europa positief resultaat opleveren. Denemarken was daarvan in `93 eerder een voorbeeld.

DAARMEE ZOU niet het laatste woord gezegd zijn. Zowel de no-vote van een minderheid van het Ierse electoraat als de apathie van de meerderheid wijst op een ernstige crisis in de relatie tot Europa. Het vooruitzicht van een dunnere spoeling als gevolg van de uitbreiding met arm Oost-Europa smoort iedere verheven gedachte aan Europese solidariteit. Spanje heeft geëist niets te hoeven inleveren van de extra's waaraan het gewend is geraakt. Ierland volgt eenzelfde gedragslijn. Marchanderen neemt de plaats in van solidariseren. De Ieren hebben Europa met zichzelf geconfronteerd.

Gerectificeerd

Iers neen

In het hoofdartikel met de titel Iers neen (in de krant van zaterdag 9 juni, pagina 9) staat dat de Denen zich in 1998 tegen de euro keerden. Dat gebeurde echter per referendum in 2000.