Frankfurt in greep van burger en belegger

Luchthaven Schiphol moet nog even wachten met de beursgang, maar voor Frankfurt is het maandag de grote dag. Het aandeel is erg gewild, maar de toekomst van de een na grootste luchthaven van Europa is erg onzeker.

Wilhelm Bender is een vechter. De 57-jarige topman van Luchthaven Frankfurt (Fraport) kijkt uit naar maandag als zijn onderneming naar de beurs gaat. Dan is Bender met een glas sekt op de beursvloer in Frankfurt te vinden. Maar de chef van Europa's tweede luchthaven weet ook dat de strijd daarna pas echt begint.

Zodra Luchthaven Frankfurt aan de beurs is genoteerd, kijken voortaan ook duizenden kleine en grote beleggers kritisch over zijn schouders mee. Tot nog toe was het vliegveld eigendom van de Duitse staat, de stad Frankfurt en de deelstaat Hessen. Maandag komt bijna een derde van de aandelen in particuliere handen.

Tijdens de roadshows deed Bender zijn best om de Fraport-stukken als volksaandelen aan te prijzen solide aandelen met weinig risico's en veel mogelijkheden. Op deze manier lukte het hem zoveel belangstellenden te winnen, dat de aandelen drie maal zijn overtekend.

Bender kon dan ook schitterende cijfers presenteren. Sinds 1993 heeft hij het staatsbedrijf succesvol geleid. Afgelopen jaar haalde de onderneming een omzet van meer dan 3 miljard mark. De nettowinst steeg met 62 procent tot 252 miljoen. Frankfurt telde bijna 460.000 starts en landingen en er werd bijna 1,6 miljoen ton goederen verwerkt. Het personeel groeit navenant. Werkten in 1990 nog 11.000 man bij de luchthaven, inmiddels zijn dat er 62.000.

Toch wordt langzamerhand één ding steeds duidelijker: de toekomstplannen van de onderneming zijn met aanzienlijke onzekerheden belast. Vooral de uitbreiding van het vliegveld kan behoorlijke vertraging oplopen door protesten van omwonenden.

In het noordwesten van de luchthaven is een vierde landingsbaan gepland, die in 2006 klaar moet zijn en in het zuiden wordt een derde terminal gebouwd. Afgelopen jaar had Frankfurt bijna 50 miljoen passagiers te verwerken, maar dit aantal zal volgens Bender sterk groeien. In het jaar 2015 zal Frankfurt worden gebruikt door liefst 80 miljoen passagiers, zo heeft hij becijferd. Met een extra landingsbaan kunnen het er zelfs meer worden. De vraag bij de vliegmaatschappijen is er nu reeds. ,,Ik kan probleemloos meer dan honderd slots verkopen'', liet Bender onlangs weten.

En meer verkeer brengt meer geld in het laatje. De onderneming verdient niet alleen aan start- en landingsvergoedingen, maar – in tegenstelling tot de concurrenten in Amsterdam of Londen – ook aan de grondverkeersdiensten zoals het be- en ontladen, het schoonmaken en de stroom- en waterverzorging van de vliegtuigen. Verder geven passagiers geld uit aan parkeren en in de ruim 200 winkels op de luchthaven. De restaurants en hotels, zelfs het casino, deden het vorig jaar beter. Bovendien zouden door nieuwe winkels en gebouwen ook de huurinkomsten stijgen, de derde poot.

Vervelend alleen dat de tegenstanders van de uitbreiding roet in Benders eten kunnen gooien. Rondom het vliegveld wonen een half miljoen mensen. In tal van steden als Mainz, Mörfelden, Neu-Isenburg en Flörsheim hebben al ruim 60 Bürgerinitiativen, burgemeesters, districtsbestuurders en advocaten de koppen bij elkaar gestoken. Protesteerden de omwonenden ruim twintig jaar geleden nog tegen het uitdijende vliegveld vanwege natuurbehoud. Nu is het de geluidsoverlast die de burgers kwelt. ,,De grens is bereikt'', meent Wolfgang Ehle, woordvoerder van de verenigde actiegroepen.

Bender ergert zich aan dergelijke uitspraken. Economisch is de uitbreiding van de luchthaven meer dan gerechtvaardigd. Dat heeft onlangs ook een onderzoek van een bemiddelingscommissie uitgewezen, die naar aanleiding van het verzet door Hessen was ingesteld.

Bender heeft al het nodige moeten wegslikken, want nachtvluchten tussen 23 uur 's avonds en 5 uur 's morgens zijn voortaan verboden. De boze burgers is dat niet genoeg. Zij dreigen met processen. Toch kunnen deze risico's de beursgang niet deren. Analisten verwachten een sterke stijging van het aandeel, dat voor 32 à 37 euro op de markt zal komen.