Voetbal wordt steeds populairder

De populariteit van het betaald voetbal in Nederland is aanzienlijk gestegen. Volgens berekeningen van het onderzoeksbureau Deloitte & Touche is in de vaak vernieuwde stadionaccommodaties het aantal toeschouwers gegroeid van gemiddeld 9.000 per wedstrijd in de eredivisie in het seizoen 1995-'96 naar 12.500 in 1999-2000.

De uitslag van het onderzoek werd gisteren in Zeist door de Nederlandse voetbalbond (KNVB) bekendgemaakt. Gebleken is dat steeds meer oudere mensen, vrouwen en kinderen naar de stadions gaan. In Italië, Spanje en Engeland mag de beleving van het voetbal het grootst zijn, Nederland scoort verhoudingsgewijs het hoogst als het gaat om interesse in voetbal. Volgens Deloitte & Touche heeft 65 procent van de bevolking belangstelling voor voetbal. Procentueel worden daarmee landen als Italië en wereldkampioen Frankrijk de loef afgestoken. Spanje werd niet in het onderzoek betrokken. ,,In dit land wordt namelijk nog wel eens met een dubbele boekhouding gewerkt'', zegt manager van de Stafafdeling Beleid, Marc Esselink. En over het onderzoek: ,,Nederland doet meer met minder. We hebben een kleine markt maar ons potentieel qua belangstelling voor voetbal is relatief groot.''

Het aantal wanordelijkheden rondom betaald voetbalwedstrijden is tussen 1996 en 2000 aanzienlijk gedaald. In seizoen 1997-'98 waren er nog 180 incidenten, twee jaar later 103. In vergelijking met omringende landen (België, Engeland, Italië, en Frankrijk) is het aantal aanhoudingen in Nederland met ruim 30 per duizend toeschouwers bovengemiddeld. Duitsland is topscorer met 50 per duizend. Nederland vaardigt het hoogste aantal stadionverboden uit: 25 per duizend toeschouwers.

Nederland loopt voorop in het veiligheidsbeleid en houdt daarin gelijke tred met Engeland. Het zijn bemoedigende cijfers waarmee Michael van Praag afscheid neemt als bestuurslid veiligheidszaken en publieksbeleid bij de profsectie van de KNVB. In één opzicht scoort Nederland echter een dikke onvoldoende: op strafrechterlijk gebied. Van Praag kraakte daarover gisteren een stevige noot. Stadionverboden kunnen slechts door de clubs civielrechtelijk worden opgelegd, een strafrechterlijke meldingsplicht is nog steeds geen usance.

Van Praag, tevens voorzitter van Ajax: ,,In dit opzicht lopen wij ver achter op het buitenland. Het is ons een doorn in het oog. De clubs vragen al vier jaar om strafrechtelijke stadionverboden. Het is jammer dat de politiek hier niet adequaat op reageert. Men treedt in andere landen veel sneller op bij de bestrijding van vandalisme. Hier wordt gauw gezegd: er is geen zaak. Voor Euro 2000 wist de politiek precies te vertellen hoe het moest. Na het EK stierven goede voornemens een eenzame dood.''

Van Praag weet waar de schoen wringt. ,,Iedere regio is autonoom. Je kunt een hoofdcommissaris wel verzoeken een bepaalde maatregel in te voeren maar niets opleggen. Vooral justitie speelt een negatieve rol. De politie houdt wel supporters aan. Tijdens Euro 2000 kon dat zelfs preventief. Die maatregel had succes. Maar er is verder niets meer mee gedaan. We willen met z'n allen verminderde politie-inzet bij voetbalwedstrijden. Dan moet justitie ook meewerken en niet de ontbrekende schakel vormen in het huidige beleid'', aldus Van Praag, die de wens uitsprak voorzitter van de scheidsrechterscommissie te worden.

In vergelijking met de omringende landen doet Nederland in de eredivisie het meest aan stadionvernieuwing. Bij zes clubs is zelfs op korte termijn uitbreiding gewenst omdat de toeschouwerscapaciteit niet meer toereikend is. Heerenveen, FC Twente, FC Utrecht, PSV, AZ en FC Groningen hebben plannen in die richting of renoveren reeds de bestaande accommodatie.

Heerenveen is in dit opzicht een interessante club. Het Abe Lenstra Stadion bevindt zich in een stad van 40.000 inwoners, maar de Friezen beschikken over een achterland met 300.000 potentiële liefhebbers. Bij Heerenveen en bij 32 overige profclubs is voetbal vooral een locale aangelegenheid. Slechts Ajax, Feyenoord en PSV zijn over het hele land populair.

Nederland mag dan wat betreft stadionbeleid voorop lopen in Europa, maar parkeergelegenheid en openbaar vervoer laten te wensen over. Het openbaar vervoer is alleen in Duitsland, waar een toegangskaart recht geeft op gratis reizen, goed verzorgd. ,,En parkeren is bij ons in sommige gevallen zelfs dramatisch'', meent Esselink. Hij vindt dat clubs moeten blijven investeren in nieuwe of gerenoveerde stadions. Zo krijgt de Amsterdamse Arena, dat voor het eerst het break-evenpoint heeft bereikt, de komende jaren een ,,oppoetsbeurt''. Er zullen volgens Van Praag ondermeer roltrappen worden aangebracht. ,,En binnen vijf jaar hebben we kunstgras. Daar durf ik een kist champagne om te verwedden.''

De KNVB liet het bureau Signicom de meningen en wensen peilen van 250 supporters per club. Bij zes clubs in eredivisie had de meerderheid klachten over het aantal toiletten en de hygiëne. In de eerste divisie ligt dit aantal op elf. De horeca krijgt in vijftig procent van de stadions geen voldoende. Zij beoordelen de sfeer in de stadions als positief, maar bij 31 clubs vindt de meerderheid het amusement rondom de wedstrijden niet goed.