In de ban van Bollywood

India is in. Met haar feilloze gevoel voor mode en trends wist Madonna dit al een paar jaar geleden. Toen al tooide ze zich in een van haar videoclips met de lichamelijke versieringen die bij een van de Indiase religies horen. Nadat Indiërs de toepassing hiervan op het lijf van een westerse seksgodin zeiden te beschouwen als een belediging, haastte Madonna zich te verklaren dat ze de versieringen alleen maar mooi vond en er verder geen bedoelingen mee had.

Tegenwoordig duiken taferelen uit het bonte Indiase stadsleven zelfs op in reclamespotjes en verkopen platenwinkels cd's met soundtracks van Indiase films uit de jaren zeventig, curieuze mengelingen van Amerikaanse funk en Indiase muziek. Ook in videoclips is India nadrukkelijk aanwezig. Zo zou de clip bij All For You van Janet Jackson opgenomen kunnen zijn in een filmstudio in Bombay. In de muziek is India heel ver weg, maar desondanks heeft Jackson het vrolijke disconummer laten begeleiden door beelden die afkomstig lijken uit een of andere Indiase musical. De nadrukkelijk onrealistische decorstukken in felle kleuren, de kitscherige wolkenluchten, het flinterdunne liefdesverhaaltje, de smachtende blikken – alles in Jacksons clip is doordrenkt van de campy Bollywood-esthetiek die tegenwoordig zo populair is.

Het is niet de eerste keer dat popmuzikanten naar India kijken. Ruim dertig jaar geleden leerden zij niet alleen massaal Indiase instrumenten bespelen, maar ook raakten ze in de ban van Indiase goeroes. Zelfs Brian Jones, de gitarist van de `ruige' Rolling Stones, schafte een sitar aan om die in lotushouding te bespelen en de `brave' Beatles trokken naar India om zich geestelijk te laten bijscholen door de Maharishi Mahesh Yogi. Van dit laatste is nu geen sprake: de India-mode onder popmusici blijft tegenwoordig beperkt tot de esthetiek.

Maar hoe oppervlakkig de India-mode ook is, de resultaten ervan zijn soms verbluffend. Zoals Get Ur Freak On van de Amerikaanse rapster Missy Elliot, een video die vrijwel het omgekeerde is van Janet Jacksons All For You. Zijn in All For You alleen de beelden doordrenkt van de Indiase esthetiek, in de video Get Your Freak On is India slechts vertegenwoordigd door een in witte kledij gehulde Indiër die een kreet slaakt. Voor de rest is de clip een postapocalyptisch ballet met enkele opmerkelijke computereffecten. Zo zien we een flinke quat van mond tot mond gaan, terwijl Missy Elliot de woorden ,,silence when I spit it out in yo face / Open yo mouth, give you a taste'' rapt.

Maar in de muziek van Get Ur Freak On is India voortdurend aanwezig in de vorm van een sample van een tablaroffel. In de `Indiase' popnummers van een jaar of dertig geleden waren de sitar- en tablaklanken altijd geforceerde oosterse curiosa die botsten op westerse popklanken. De huidige `Indiase' popmuziek van bijvoorbeeld de Indiase Brit Talvin Singh is eigenlijk niet meer dan tamelijk authentieke Indiase muziek die is voorzien van een wezensvreemde housebeat.

Maar in Missy Elliots Get Ur Freak On vormt de tablaroffel de soepele ritmische basis van het nummer die zo vanzelfsprekend en organisch klinkt, dat je bijna zou vergeten dat hij van Indiase oorsprong is.