Het klikt tussen Beatrix en Poetin

Het zal nog zeker een generatie duren eer Rusland een echte rechtsstaat is, aldus koningin Beatrix tijdens haar staatsbezoek. Zij praat in het Duits honderduit met president Poetin.

Koningin Beatrix bepleit tolerantie bij het beoordelen van de politieke en economische ontwikkelingen in Rusland. De koningin deed deze oproep gisteren in een kort gesprek met meereizende journalisten, in Moskou, op de tweede dag van het staatsbezoek van haar en kroonprins Willem Alexander.

Rusland is, zo onderstreepte de koningin, een land in overgang, waarin de ontwikkeling van de democratische rechtsstaat en markteconomie nog zeker een generatie in beslag zal nemen. De koningin gaf er blijk van onder meer scherp te hebben geluisterd naar de analyse die de Amerikaanse historicus prof. Martin Malia voorafgaand aan het staatsbezoek voor haar heeft gemaakt. Malia heeft haar geïnspireerd om de situatie in Rusland kritisch optimistisch te beoordelen, aldus de koningin.

Koningin Beatrix sprak met nadruk positief over de directe en open gesprekken met president Poetin tijdens het staatsbanket van afgelopen dinsdagavond – gesprekken die in het Duits, zonder tussenkomst van tolken, zijn gevoerd. Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en zijn Russische ambtgenoot Ivanov hadden bij deze gelegenheid vastgesteld dat het `duidelijk klikte' tussen de Nederlandse koningin en de Russische president, aldus Van Aartsen.

Dat beide staatshoofden niet om gespreksstof verlegen zitten, was gisteravond voor een breder gezelschap waarneembaar in het Moskouse Maly Theater, waar Poetin vrij onverwachts een optreden van het Nationale Ballet bijwoonde, dat de koningin bij wijze van `contraprestatie' aanbood (het is in Rusland gebruikelijk dat de president alleen betrokken is bij de eerste dag van een staatsbezoek). Waar prins Willem-Alexander en mevrouw Poetin duidelijk moeite hadden de conversatie gaande te houden, waren de koningin en de president in drukke gesprekken verwikkeld.

De Nederlandse balletvoorstelling werd onder meer bezocht door gouverneur Jakovlev van St. Petersburg, de Moskouse burgemeester Loezjkov en diverse leden van het Russische parlement. Een gewijde stilte, die viel toen koningin Beatrix en president Poetin de theaterzaal betraden werd doorbroken door krachtig applaus dat werd ingezet door de ultra-nationalistische parlementariër Zjirinovski. Overigens applaudiseerde deze niet of nauwelijks bij de moderne dansen van de choreografen William Forsythe en Hans van Maanen, terwijl een meer traditionele Slavische dans van George Balanchine wel Russische geestdrift uitlokte.

Koningin Beatrix en prins Willem-Alexander hebben gisteren gesprekken gevoerd met leden van de beide Kamers van het Russische parlement en met bestuurders van de stad Moskou. In het Poesjkin-museum ontvingen zij de Nederlandse gemeenschap. Koningin Beatrix zei hier, in het korte gesprek met journalisten, dat haar verwantschap met de Russische tsarenfamilie Romanov echt historie is en dat het bezoek niet als familie-visite voelt.

Het staatsbezoek aan Rusland wordt morgen voortgezet in Nizhny Novgorod (het voormalige Gorki) en St. Petersburg. President Poetin heeft een uitnodiging aanvaard om een tegenbezoek aan Nederland te brengen. Dit bezoek wordt mogelijk in de tweede helft van volgend jaar afgelegd.